توصیه های پیشگیری از ابتلا به سنگ کلیه

کمتر از 10% جمعیت دنیا به سنگ کلیه مبتلا هستند. سنگ کلیه مختصری، در مردان شایع تر است. برای پیشگیری از سنگ کلیه، بهترین راه رعایت رژیم غذایی است.

انواع سنگ کلیه شامل سنگ کلیه کلسیمی، شاخ گوزنی یا استروایت، اوریک اسید و سیستین است.

انواع سنگ کلیه

علت تشکیل سنگ کلیه

علت سنگ کلیه می تواند ارثی بوده یا به دلیل بعضی از بیماری های مشخص باشد، ولی غالبا علت آن نامشخص و در 80% موارد از نوع اگزالات کلسیم و بقیه موارد، غالبا از نوع فسفات کلسیم و اسید اوریک می باشد.

در دو محدوده سنی بیشتر رخ می دهد:

  • بین 20 تا 30 سال
  • بین 50 تا 60 سال

عادات غذایی و شیوه زندگی اثر مستقیمی بر روی خطر سنگ سازی دارند.

عوامل سنگ ساز در مورد سنگ های اگزالات کلسیم عبارتند از:

پائین بودن حجم ادرار (کمتر از 2 لیتر در روز)

بالا بودن کلسیم ادرار (بیش از 250 میلی گرم در روز)

بالا بودن اگزالات ادرار ( بیش از 40 میلی گرم در روز)

بالا بودن اسید اوریک ادرار (بیش از 600 میلی گرم در روز)

پائین بودن سیترات ادرار ( کمتر از 320 میلی گرم در روز)

پائین بون منیزیوم ادرار ( کمتر از 50 میلی گرم در روز)

عوامل سنگ ساز در مورد سنگ های فسفات کلسیم علاوه بر موارد فوق عبارتند از:

  1. بالا بودن فسفات ادرار ( بیش از 1000 میلی گرم در روز)
  2. بالا بودن PH ادرار (قلیایی شدن ادرار به PH بیش از 7)

عوامل سنگ ساز در مورد سنگ های اسید اوریکی که 10 تا 15 درصد سنگ ها را می سازند عبارتند از:

✔️ بالا بودن اسید اوریک ادرار

✔️ پائین بودن PH ادرار به کمتر از 5/5 (اسیدی بودن ادرار)

علت تشکیل سنگ اگزالات کلسیم

اگزالات ماده ای طبیعی است که در بسیاری از مواد غذایی یافت می شود. بدن، انرژی خود را از غذا تأمین می کند. پس از اینکه بدن شما مواد مورد نیاز خود را دریافت کرد، مواد اضافی از طریق جریان خون به کلیه رفته و از طریق ادرار خارج می شود. در ادرار مواد مختلفی وجود دارد. اگر ادرار غلیظ بوده و مقدار مواد زائد بیشتر از مایعات بدن باشد، کریستال ها شکل می گیرند.

این کریستال ها ممکن است به هم بچسبند و تشکیل جرم سختی به نام سنگ کلیه را دهند. اگزالات یکی از موادی است که می تواند باعث تشکیل کریستال در ادرار شود. در صورتی که مقدار زیادی اگزالات در حجم کمی از مایع ادرار وجود داشته باشد، اگزالات به کلسیم موجود در ادرار ساخته شده توسط کلیه می چسبد و تشکیل سنگ کلیه اگزالات کلسیم را می دهد.

کلسیم سیترات و سنگ کلیه

اگر شما به مقدار  1500 میلی گرم در روز از منابع مختلف (غذا و مکمل ها) کلسیم دریافت کنید، مشکلی ندارد. همیشه دریافت کلسیم همراه با غذا ریسک بیشتری برای تشکیل سنگ کلیه به نسبت دریافت کلسیم بین وعده های غذایی دارد.

از آنجایی که کلسیم کربنات و کلسیم سیترات هردو برای جذب اگزالات موجود در دستگاه گوارش مفید هستند، کلسیم سیترات برای کمک به دفع سیترات موجود در ادرار و کاهش ریسک تشکیل سنگ های کلسیمی توصیه می شود.

سنگ کلیه و  عادات غذایی

نقش آب

برای رسیدن به این میزان حجم ادرار بایستی حدود 3 لیتر آب در روز نوشید.

نقش پروتئین

 اثر پروتئین حیوانی در مقایسه با پروتئین گیاهی متفاوت است به طوری که شیوع سنگ های کلیوی در گیاه خواران نصف جمعیت عمومی می باشد. محدود کردن پروتئین های حیوانی در رژیم غذایی می تواند در کاهش ایجاد و یا عود سنگ های کلیوی سودمند باشد. پروتئین های حیوانی از طریق افزایش کلسیم، اگزالات و اسید اوریک در ادرار و کاهش سیترات و PH ادرار باعث سنگ سازی می شوند.

نقش دیگر نوشیدنی ها

اگرچه نقش آب در کاهش ایجاد، و یا عود سنگ های کلیوی مورد پذیرش همه می باشد ولی نقش دیگر نوشیدنی ها در سنگ کلیه در متون علمی مورد توافق همه نیست.

تاثیر نوشیدنی بر سنگ کلیه

نقش نمک

نمک از طریق افزایش کلسیم و اگزالات ادرار و کاهش سیترات ادرار در افزایش ایجاد و یا عود سنگ نقش دارد.

نقش میوه ها و سبزیجات

 میوه ها و سبزیجات می توانند اثرات ضد سنگ سازی داشته باشند. این غذاها به دلیل داشتن مقادیر زیادی آب، پتاسیم، منیزیوم و مقادیر کم کلرید سدیم و قدرت قلیایی کردن بالا به خاطر بیکربنات و سیترات بالا  نقش به سزایی در کاهش سنگ سازی دارد.

نقش شیر و محصولات لبنی

محدود کردن کلسیم رژیم غذایی در بیماران با ریسک بالای سنگ کلیه توصیه نمی شود. رژیم کم کلسیم نه تنها منجر به کاهش کلسیم ادرار نمی شود بلکه باعث افزایش اگزالات ادرار نیز می شود لذا به این افراد توصیه به استفاده از شیر و لبنیات در حد معمول می شود.

کربوهیدرات، چربی، مولتی ویتامین و سنگ کلیه

ویتامین a و سنگ کلیه

برای دفع سنگ کلیه چه بخوریم؟

برای سنگ کلیه چه نخوریم؟

Reverse Button on Samsung One UI 3.1.1 نوشیدنی هایی که اگزالات را افزایش می دهند مثل چای یا استعداد سنگ سازی را افزایش می دهند مثل آب گریپ فروت و آب سیب و کولا می باشد.

Reverse Button on Samsung One UI 3.1.1 نوشابه ها (soft drink) که متاسفانه مصرف آن نیز بالا است به خاطر داشتن فروکتوز، ساکروز و اسید فسفریک، خطر سنگ های کلسیمی و اسید اوریکی را بالا می برند.

Reverse Button on Samsung One UI 3.1.1 در مورد نوشابه های ورزشی و انرژی زا اگر چه مطالعات ضد و نقیضی وجود دارد ولی به نظر می رسد این نوشابه ها به دلیل این که غنی از سدیم، کربوهیدرات و کافئین می باشند لذا خطر سنگ کلیه را بالا می برد.

ویتامین c و سنگ کلیه

حداکثر میزان توصیه شده ویتامین C 1500 میلی گرم در روز می باشد.

سنگ کلیه و وزن بدن

 اگرچه نقش وزن بدن، شاخص توده بدن (BMI) و ترکیبات بدن در ایجاد سنگ هنوز مورد بحث است ولی مطالعات بزرگ نشان می دهند که با افزایش وزن بدن، شاخص توده بدن (BMI) و دور مچ دست، خطر تولید سنگ کلیه هم افزایش می یابد. جنس سنگ در این گروه از افراد نسبت به عموم مردم متفاوت بوده و بجای سنگ های کلسیمی، شیوع سنگ های اسید اوریکی بیشتر می باشد.

سنگ کلیه و ورزش

مطالعاتی که اثر ورزش بر روی کاهش بروز سنگ را نشان دهندکم می باشد. از طرف دیگر شواهد قابل توجهی نشان می دهد که بین بی حرکتی و در بستر ماندن و خطر بالای بروز سنگ کلیه ارتباط وجود دارد. در کل ورزش باعث کنترل فشار خون، افزایش جریان خون کلیه، کاهش التهابات، و بهبود حساسیت به انسولین می شود. در کل برآیند مطالعات به این سمت است که ورزش در کاهش بروز سنگ مؤثر است.

سنگ کلیه و وقایع استرس زا در زندگی

زندگی پر استرس با خطر بالاتر سنگ کلیه همراه است. این مسئله به ویژه در زنان به اثبات رسیده است. استرس نه تنها خطر شروع بیماری را افزایش می دهد بلکه دفعات دفع سنگ را نیز بالا می برد. به نظر می رسد پاسخ های هورمونی به استرس در این امر دخیل باشند.

استرس و سنگ کلیه

ده قانون برای پیشگیری از سنگ کلیه

1- وزن خود را در حد ایده آل نگه داشته و روزانه به طور منظم و در هوای باز ورزش کنید.

2- روزانه به میزان کافی آب بنوشید به طوری که 2 لیتر در روز حجم ادرارتان باشد.

3- مصرف پروتئین های گوشت قرمز و مرغ را به حدود 20گرم در روز محدود کنید.

4- در روز حدود 40 گرم پروتئین گیاهی مصرف کنید.

5- هر روز میوه و سبزیجات بخورید و از محصولات غنی از اگزالات بپرهیزید.

6- شیر و محصولات لبنی را در حدی بنوشید که میزان دریافت کلسیم روزانه شما به حدود 1000 میلی گرم در روز برسد.

7- دستورالعمل های بین المللی مصرف چربی و کربوهیدرات را رعایت کنید.

8- از محصولات مواد غذایی تازه و منجمد استفاده کنید، و از مصرف غذاهای از قبل پخته شده و / یا مواد غذایی کنسرو شده اجتناب کنید.

9- از مصرف خودسرانه مکمل های غذایی بپرهیزید و از داروها و مکمل ها تنها تحت نظارت پزشکی استفاده کنید.

10- تا آنجایی که ممکن است از وقایع پراسترس زنگی اجتناب کنید.

سوال: فولنس و سنگ کلیه

با سلام
پسر 6 ماهه ای دارم که در بدو تدولد مشکل عفونت ادرادی و فولنس کلیه چپ داشت. یک دوره 30روزه سفالکسین مصرف کرد تا عفونت برطرف شد. دکتر فوق تخصص کلیه اطفال مشهد گفت فولنس مشکلی نداره و هر دو ماه فقط باید ازمایش ادار بده . آزمایشات را هر دو ماه انجام دادیم و عفونتی نبود تا اینکه این ماه (6 ماهگی)دکتر یک سونوگرافی نوشت که نتیجه اش:
حداقل 7 شن ریزه 1 تا 2.5 میلیمتری در کالیسهای تحتانی کلیه چپ و 3 شن ریزه 1.5 میلیمتری در کالسهای تحتانی کلیه راست است. فولنس در سیستم دفعی کلیه ها مشاهده شد.
به دکترش مراجعه کردم .تری کا سیترات براش نوشت روزی 3 دفعه 3.5 سی سی. آیا به نظز شما برطرف میشود .
آیا شن ریزه ها در اثر فولنس است؟  آیا نیاز به جراحی دارد؟ شن ریزه ها آیا دفع می شود؟
در ضمن پسرم بعد از مصرف آنتی بیوتیک دچار یبوست هم شد که 10 روز یکبار هم شکمش کار نمی کرد. دکتر بهش پیدرولاکس داد که 3 ماه بهش دادم و تازه قطع کرددم.  آیا ملین ها باعث ایجاد سنگ میشه؟ آیا فولنس درمان داره؟

برای مشاهده پاسخ این سوال اینجا کلیک کنید.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
3.1/5 - (52 امتیاز)
و به اشتراک بگذارید

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 2روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

  •  

 برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر احسان یکشنبه ۱۳ بهمن ۹۸( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 182 مشاهده پرسش
    سلام من 31ساله کلیه راست به علت نا معلومی ازدست دادم سال 91 حالا غلظت به سرعت بالا داره میره سرگیجه حالت تهوع درد لگن سیاهی رفتن چشم موقع غذا خوردن حالت سیر شدن شد ید دارم رفتم دکتر فقط فقط یک بسته قرص اسپرین داد که باعث خونریزی گوش شدم ممنون میشم راهنمای کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۳ بهمن ۹۸( 2 سال پیش)

      سلام

      اطلاعات تان خیلی ناقص هست بهتره با متخصص نفرولوژیست مشورت کنید

  • تصویر کاربر نادیا چهارشنبه ۴ دی ۹۸( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 192 مشاهده پرسش
    سلام، دختر پنج ساله ام کمی درد شکم داشت، تو سونو گرافی نشون داده که فولنس خفیف در کلیه سمت چپ رؤیت شده،، و قطره Apاین لگنچه با مثانه خالی 6،6 است، میخواستم بودنم چکار کنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۴ دی ۹۸( 2 سال پیش)
  • تصویر کاربر عوض سه شنبه ۲۶ آذر ۹۸( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 221 مشاهده پرسش
    ضمن عرض سلام و خسته نباشید خدمت شما...
    آقای دکتر،همسر بنده 36 سال سن دارند و مدتی است باشگاه بدنسازی کار میکنند و مکمل مصرف میکنند ک برای چکاپ کبد سونوی شکمی دادند که داخل جواب قید شده ک، در پل فوقانی کلیه راست تصویر یک کیست کورتیکال به ابعاد 17*13 میل مشاهده شد. در دیواره خلفی کیست مذکور یک ندول جداری هایپراکو به ابعاد 11*6میل فاقد سایه صوتی دیده شد.
    و همچنین برای پروستات: پروستات با ابعاد49*32*37میل با حجم مختصر افزایش یافته 31 سی سی با اکوی پارانشیم مختصر هتروژن مشاهده شد که می تواند مطرح کننده BPH خفیف باشد. در مرکز پروستات یک کیست ساده اکوفری کوچک به قطر 7 میل مشاهده شد.
    با توجه به اینکه احساس هیچگونه دردی ندارند لطف بفرمایید و راهنمایی کنید. ببخشید طولانی شد
    1. تصویر کاربر عوض شنبه ۲۳ آذر ۹۸( 2 سال پیش)
      سی تی هم انجام دادن و در اون هم قید شده یک کیست کورتیکال 20 میلی با دیواره کلسیفیته 12میلی در کلیه راست مشاهده شده
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۶ آذر ۹۸( 2 سال پیش)
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر علی سه شنبه ۱۲ آذر ۹۸( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 176 مشاهده پرسش
    من اولین بار درادرارم لخته های خون دیدم رفتم دکتر وگفت سنگ درکالیس تحتانی راست داری واین قرص هاروداد
    protral .4
    Tavanic500mg Tab
    Celexib100mg
    اینها رامصرف کرده ام ولی الان بعضی مواقع بیضه ام درد خفیفی میگیره بعضی مواقع پهلوی راستم الان ازشما کمک میخوام
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۲ آذر ۹۸( 2 سال پیش)

      سلام

      بهتره سونوگرافی تان را تکرار کنید

  • تصویر کاربر ریگی سه شنبه ۷ آبان ۹۸( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 141 مشاهده پرسش
    سلام من پسر یک ساله دارم سونوگرافی انجام دادم کلیه راست به ابعاد ۵۹: ۲۷وکلیه چپ به ابعاد ۵۹:۲۸بااکوی نرمال رویت شد سیستم پیلوکالیسیل کلیه ها فولنس دارد دیامتر APلگنچه کلیه راست 6mدیامتر APلگنچه کلیه چپ 5/5mمیباشد بعدش عکس رنگی داد دکتر بهش در گزارش عکس نوشته بود
    مثانه طبیعی است رفلاکس graed2 در کلیه سمت راست. مشکلش چیه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۷ آبان ۹۸( 2 سال پیش)

      سلام

      برگشت ادرار از مثانه به کلیه سمت راست دارد

درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط

از دکتر بپرسید

ویزیت Whatsapp

تماس با مطب

نوبت دهی اینترنتی

پرسش از دکتر