نمایش منوی کناری

مراقبت های بعد از عمل تنگی مجرای ادرار چیست؟

تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) تاثیر قابل ملاحظه ای در کیفیت زندگی دارد، و می تواند منجر به عفونت ادراری، سنگ مثانه، آسیب عضلات و اعصاب مثانه، ایجاد فیستول، انتشار عفونت به خون و دیگر اعضای بدن (sepsis)، و در نهایت نارسایی کلیه شود.

همه تنگی ها در اثر آسیب به لایه پوشاننده مجرای ادراری (پیشابراه) یا بافت اسفنجی زیرین آن و در نهایت تغییر ماهیت بافت آسیب دیده و تشکیل فیبروز در طی فرآیند ترمیم رخ می دهد (شکل ۱). آسیب های کوچک بافت پوششی مجرای ادراری (پیشابراه) باعث خروج ادرار به بافت اسفنجی و بروز واکنش های فیبروتیک درون بافت اسفنجی می شود. در زمان آسیب این فیبروز می تواند بدون علامت باشد ولی با گذشت زمان و بتدریج قطر داخلی مجرای ادراری (پیشابراه) باریک شده و منجر به علائم ادراری انسدادی می شود.

تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) حدود ۵۰۰۰ ویزیت بیمارستانی و یک و نیم میلیون ویزیت در مطب را در هر سال در آمریکا شامل می شود. اگرچه آماری در ایران در این مورد موجود نمی باشد ولی میزان بروز و شیوع آن در ایران نیز زیاد و قابل ملاحظه است.  سیر طبیعی تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) در بیماران درمان نشده به گونه ایست که می تواند با عوارض زیادی همراه باشد. عوارض تنگی های مجرای ادراری (پیشابراه) در جدول زیر آمده است:

Urethral stricture02

میزان بروز تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) بین ۲۰۰ تا ۱۲۰۰ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر تخمین زده شده است و این میزان بروز در افراد بالای ۵۵ سال بطور چشمگیری افزایش می یابد. هزینه ای که این بیماری به سیستم سلامت کشور وارد می کند قابل توجه است بطوریکه هزینه ی سالیانه تحمیل شده به دلیل گرفتگی مجرای ادراری (پیشابراه) در کشور آمریکا در سال ۲۰۰۰ حدود ۱۹۱ میلیون دلار تخمین زده شده است.

بخوانید  تنگی مجرای ادراری ناشی از التهاب پوستی (بیماری لیکن اسکلروزیس)

انواع تنگی مجرای ادراری

تنگی های مجرای ادراری (پیشابراه) به دو نوع تقسیم می شوند:

  1. تنگی های بخش قدامی (انتهایی)
  2.  تنگی های بخش خلفی (ابتدایی) مجرای ادراری (پیشابراه).

تنگی های بخش قدامی مجرای ادراری (پیشابراه) عموما ناشی از عفوونت مثل عفونت های ناشی از گونوره (سوزاک)، التهاب مجرای ادراری (پیشابراه) مثل ابتلا به بیماری لیکن اسکلروزیس یا BXO، ضربه به آلت تناسلی، ضربه به زیر کیسه بیضه (ناحیه پرینه یا نشیمنگاه که حد فاصل مقعد و کیسه بیضه می باشد و به آن آسیب زین اسبی نیز می گویند)، و سابقه جراحی قبلی هیپوسپادیاس می باشد.

تنگی مجرا

درحالی که تنگی های بخش خلفی مجرای ادراری (پیشابراه) معمولا به دنبال سوند گذاری، تابیدن اشعه به ناحیه لگن، رادیکال پروستاتکتومی یا دیگر جراحی های پروستات، و آسیب های ناشی از ضربه به لگن بویژه شکستگی لگن بدنبال تصادف یا سقوط از ارتفاع ایجاد می باشد. گاهی اوقات علت تنگی مادرزادی بوده و یا اینکه علت مشخصی برای آن پیدا نمی شود.

تنگی پیشابراه

درمان تنگی مجرای ادراری

درمان تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) به روش متسع کردن (Urethral dilation)

روش های متعددی برای اتساع تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) وجود دارد مثل بالون زدن، استفاده از سوندهای فلزی مخصوص این کار، یا اتساع تنگی بوسیله سوند و توسط خود بیمار.

درمان تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) به روش بریدن تنگی (Internal urethrotomy)

بریدن تنگی زیر دید مستقیم (یورتروتومی) بوسیله تیغ مخصوصی که از داخل سیستوسکوپ عبور می کند انجام می شود و بعد از آن برای چند روز سوند تعبیه می شود. در مقایسه ای که بین دو روش متسع کردن و بریدن تنگی زیر دید مستقیم (یورتروتومی) از نظر میزان موفقیت و میزان عود مجدد تنگی انجام شده تفاوتی دیده نشده است.

در کل میزان موفقیت درمان تنگی مجرای ادراری با این روش حدود ۲۰% تا ۳۰% تخمین زده می شود لذا بعضی ارولوژیست ها سوند زدن توسط خود بیمار بعد از برش با تیغ را به منظور کاهش میزان عود توضیه می کنند. اما در بعضی مطالعات دیگر دیده شده که نه تنها سوند زدن توسط خود بیمار بعد از برش با تیغ (یورتروتومی) باعث کاهش میزان عود نمی شود بلکه می تواند باعث بروز عوارض دراز مدت قابل توجه و درنهایت خودداری مریض از ادامه این کار شود. هرچه طول تنگی بیشتر باشد احتمال عود نیز بیشتر است.

عواملی که باعث افزایش میزان عود می شوند عبارتند از: سابقه یورتروتومی قبلی، تنگی های بیش از ۲ سانتیمتر، وجود تنگی های متعدد، وجود عفونت ادراری در هنگام یورتروتومی، وجود تنگی در ناحیه مجرای پنایل (بخشی از مجرای ادراری که در داخل آلت تناسلی قرار دارد) و تنگی مجرای ادراری در ناحیه اسفنکتری(مجرای ممبرانوس)، و تنگی هایی که همراه با فیبروز وسیع در بافت اسفنجی اطراف مجرای ادراری (پیشابراه) می باشد. موارد فوق به پزشک کمک می کند تا بیمارانی که مناسب این روش درمانی هستند را به درستی انتخاب کند.

بخوانید  افزایش سایز آلت مردان - واقعیت یا خیال

تنگی مجرا قبل و بعد از عمل

مراقبت های بعد از عمل تنگی مجرای ادرار

– بیماران ضمن انجام پیاده روی روزانه، از انجام هر گونه کار سنگین که باعث ایجاد فشار به ناحیه عمل می شود، پرهیز کنند.

– مصرف فراوان مایعات به ویژه آب بسیار توصیه می شود تا جایی که رنگ ادرار بی رنگ و سفید شود؛ این کار از بروز عفونت پیشگیری می کند. توجه کنید که رنگ ادرار نباید زرد پررنگ باشد.

– بهداشت ناحیه عمل بسیار مهم است. سوندها باید تمیز باشند و هیچ گونه ترشحی به آنها نچسبیده باشد. لذا شست و شوی روزانه ی محل عمل بسیار مهم است.

– آنتی بیوتیک و داروهایی که پزشک تجویز کرده است، حتما می بایست به موقع مصرف شوند.

علت تنگی مجراری ادراری در مردان

شایع ترین علت بروز تنگی در مردان دست کاری هایی است که توسط پزشکان و پیراپزشکان بر روی مجرای ادراری انجام می شود. سوندگذاری نادرست و جراحی پروستات یا تومورهای مثانه از طریق پیشابراه شایع ترین از علل تنگی مجرای ادراری در مردان هستند.

۱- ضربه به مجرای ادراری

 با توجه به طولانی بودن پیشابراه در مردان احتمال صدمه به مجرا زیاد می باشد این آسیب می تواند ناشی از موارد زیر باشد:

  • سقوط از ارتفاع
  • تصادف با وسایط نقلیه و شکستگی لگن
  • لگد خودن حین ورزش های رزمی و منازعات
  • دوچرخه سواری و اسب سواری
  • اصابت تیر یا ترکش در جنگ
  • ماندن زیر آوار
  • گازگرفتگی توسط حیوانات

۲- عفونت

عفونت های مجرای ادراری ناشی از سکس مانند سوزاک در صورتی که درمان به موقع و مناسب نشوند، می تواند باعث بروز تنگی شود. امرزوه با افزایش درمان زود هنگام این دسته از عفونت ها، خوشبختانه احتمال بروز تنگی پیشابراه بدلیل عفونت کاهش یافته است.

۳- لیکن اسکلروزیس

این بیماری که به آن BXO نیز گفته می شود التهاب مزمن و پیشرونده ای است که در صورت درگیری سوراخ و مجرای ادراری می تواند باعث بروز تنگی در پیشابراه شود.

۴- علل مادرزادی

این علت نسبتا ناشایع است.

۵- علل ناشناخته

در برخی از بیماران علت مشخصی را برای بروز تنگی مجرای ادراری نمی توان پیدا کرد.

علت تنگی مجرای ادراری در زنان

مجرای ادراری در زنان کوتاه و حدود چهار سانتیمتر طول دارد و توسط بافت های اطراف بویژه استخوان لگن احاطه شده است؛ لذا شیوع بروز تنگی مجرای ادراری در زنان به مراتب کمتر از مردان می باشد. از علل تنگی پیشابراه در زنان می توان به موارد زیر اشاره کرد:

بخوانید  تشخیص تنگی مجرای ادراری با عکس rug

⚠ عفونت های مزمن و طول کشنده

⚠ بیماری التهابی لیکن اسکلروزیس

⚠ زایمان های سخت و طولانی که با آسیب بافتی پیشابراه همراه باشد

⚠ مادرزادی

⚠ جراحی های لگنی

⚠ ناشناخته

تشخیص و ارزیابی تنگی مجرای ادراری (پیشابراه)

علائم تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) شامل زور زدن حین ادرار کردن، عدم تخلیه کامل ادرار، جریان ادرار ضعیف، و همچنین سابقه عفونت های ادراری مکرر و ادرار خونی می باشد.

عکس رنگی از مجرای ادراری (پیشابراه) و مثانه می تواند محل، طول و شدت تنگی را مشخص کند بطوری که در عکس رنگی تنگی بصورت باریک شدن قطر داخلی مجرای ادراری (پیشابراه) در محل تنگی و متسع بودن مجرای ادراری (پیشابراه) قبل از تنگی دیده می شود. برای تشخیص از سیستوسکوپی (روشی که در آن با دستگاهی که به آن سیستوسکوپ می گویند مجرای ادراری (پیشابراه) و مثانه با نگاه و دید مستقیم دیده می شود) نیز استفاده می شود.

تنگی مجرا

 

تنگی مجرای ادراری در کودکان

تنگی مجرای ادراری در کودکان غالبا مادرزادی بوده و یا بدنبال ترمیم و جراحی ناموفق بیماری هیپوسپادیاس بوجود می آید. کودکان نسبت به عوارض تنگی مجرا حساس تر بوده و بایستی که در اولین فرصت جراحی و تنگی برطرف گردد.

علائم تنگی مجرای ادراری

– کاهش فشار ادرار

– باریک شدن جریان ادرار

– قطع و وصل شدن ادرار

– سوزش ادرار

– تکرر ادرار

– قطع و وصل شدن جریان ادرار

– عدم تخلیه کامل ادرار

عوارض تنگی مجرای ادرار

از جمله عوارض تنگی مجرا می توان به موارد زیر اشاره کرد:

🚫 عفونت های ادراری عود کننده

🚫 سنگ مثانه

🚫 سنگ مجرای ادراری

🚫 دیورتیکول مجرای ادرای (دیورتیکول حفره ای است کیسه مانند که قبل از تنگی و در اثر فشار بالای ادرار بوجود می آید.

🚫 بی اختیاری ادراری

🚫 ناباروری

🚫 مثانه تحریک پذیر یا بیش فعال

🚫 نارسایی کلیه

آیا تنگی مجرا باعث معافیت می شود؟

قوانین و شرایط معافیت پزشکی سربازی با گذشت زمان تغییر می کنند؛ لذا برای اطلاع از اینکه تنگی مجرای ادراری باعث معافیت پزشکی می شود یا نه، به سایت سازمان وظیفه عمومی مراجعه کنید. در گذشته به اینصورت بود که اگر تنگی مجرا قابل درمان باشد، بیمار مشمول معاف از رزم می شود و اگر قابل درمان نباشد، معافیت دائمی داده می شود.

اگر مقاله مراقبت های بعد از عمل تنگی مجرای ادرار چیست؟ برای شما مفید بوده است، به آن رای بدهید.

این مطلب را در شبکه‌های اجتماعی به‌اشتراک بگذارید:
برای کمک به بهتر شدن مطلب فوق به آن امتیاز دهید
مراقبت های بعد از عمل تنگی مجرای ادرار چیست؟
4.3 (85.33%) 15 رای

سوال پزشکی دارید ؟!؟

همین الآن از طریق صفحه پرسش از دکتر سوال خود را بپرسید و پاسخ خودتون را دریافت کنید !

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر محمد چهارشنبه ۱ اسفند ۹۷( 3 روز پیش) مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید خدمت جناب دکتر

    اینجانب جوانی 31 ساله هستم. بهار امسال با مشکل فوریت ادراری مواجه بودم که بعد از مدتی به طور خود به خود رفع گردید.

    برای مدت چندماه برهنه از حمام خارج می‌شدم تا این‌که آبان‌ماه امسال وقتی درب حمام را باز کردم، هوای سرد به من برخورد کرد و احساس کردم چند قطره ادرار در مجرا به صورت بی‌اختیار حرکت کرد. بعد از این موضوع، وقتی روی صندلی می‌نشینم، بعد از چند دقیقه حالتی پیش می‌آید که ادرار می‌خواهد خارج شود و بایستی خودم را بگیرم. همچنین وقتی ایستاده‌ام، به طور متناوب دچار احساس سوزش در مجرای ادرار و نیاز به ادرار کردن می‌شوم که بعد از مدتی ممکن است رفع گردد. هنگام ادرار کردن احساس سوزش و مشکل ندارم. به دلیل همان سوزش (حالت سیخ زدن) در مجرای ادرار، اگر مقدار نه چندان زیادی ادرار در مثانه جمع شود، دچار بی‌اختیاری ادرار می‌شوم. وقتی که در دستشویی خود را با آب سرد می‌شویم این وضعیت بدتر می‌شود. وقتی از حمام طولانی‌مدت خارج می‌شوم، فوریت ادراری بیش‌تری دارم. گاهی اوقات هم تکرر ادرار دارم.

    به پزشک متخصص مراجعه کردم و سونوگرافی هم انجام دادم که طبیعی بود و مشکلی نداشت (پروستات 28). دو سری لووفلوکساسین و سه سری داکسی سایکلین مصرف کردم، اما بهبودی حاصل نشده است. پروستا باریج و تامسولوسین هم مصرف کرده‌ام. دکتر اخیراً آزیترومایسین، ایمی‌پرامین و سولیفناسین سوکسینات داده‌اند که مطمئن نیستم با مصرف آن‌ها خوب شوم.

    این موضوع بنده را گیج کرده است و دقیقاً نمی‌دانم چرا مشکل برطرف نمی‌شود. حدس بنده وجود عفونت ادراری، التهاب مجرای ادرار یا سرمازدگی است. این بیماری مرا درمانده کرده است.

    لطفاً بفرمایید چکار کنم.

    با تشکر!
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱ اسفند ۹۷( 3 روز پیش)

      سلام

      به نظر من با ورزش بویژه ورزش دراز و نشست بهتر خواهید شد

  • تصویر کاربر گلی سه شنبه ۳۰ بهمن ۹۷( 4 روز پیش) مشاهده پرسش
    سلام چندین ساله دچار عفونت ادراری و کلیه میشم و با امپول جنتامایسین مشکل عفونت برطرف میشد سالی دو سه بار دچار عفونت میشم دلیلش رو هم نمیدونم خیلی دیر ب دیر برای دفع ادرار میتونم برم خیلی فشار ادرار هم ندارم ولی وقتی ک دستشویی میرم خیلی کم و در حین ادرار قطع و وصل میشه و به صورت دو شاخه و گاهی کج پهلو درد و کمر دردخیلی شدید ک گاهی امانمو میبره قسمت زیر شکم خیلی درد دارم و گاهی ب صورت تیر کشیدن هم جلو میره تب و لرز و حالت تهوع و سردرد خیلی بدی هم دارم ک گفتن بخاطر عفونته دیگ از این اوضام خسته شدم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۳۰ بهمن ۹۷( 4 روز پیش)

      سلام

      بدون معاینه نمی توانم نظری بدهم و تشخیص یا درمانی را مطرح کنم. توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم حضورا به پزشک ارولوژیست مراجعه کنید.

  • تصویر کاربر صراف یکشنبه ۲۱ بهمن ۹۷( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    با سلام.
    12روز پیش عمل باز تنگی مجرا انجام و سوند فولی قرار داده اند.دیشب برای دفع مدفوع به دسشویی رفتم و الان همش احساس دفع ادرار دارم.داخل کیسه سوند هم ادرار جمع میشه ولی همش احساس دفع ادرار دارم.تا قبل دیشب نداشتم.
    علتش چیه.
    با تشکر.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۱ بهمن ۹۷( 1 هفته پیش)

      سلام

      اینحالت طبیعی است و بدلیل بالون سوند داخل مثانه می باشد.

  • تصویر کاربر کریمی یکشنبه ۷ بهمن ۹۷( 3 هفته پیش) مشاهده پرسش
    با سلام، من به مدت چهار سال دچار utiمکرر میشم اخیرا با انجام سیستوسکوپی مثانه تنگی مجرا ادراری تشخیص داده شده، چند روز بعد عمل نرمال بودم اما الان احتباس ادراری دارم و سوزش و کلیه چپم با اینکه مشکل از بابت کلیه ندارم اما درد میکنه شرایط نگران کننده ایه یا نرماله مرتفع میشه؟چکار باید بکنم با سپاس.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۷ بهمن ۹۷( 3 هفته پیش)
  • تصویر کاربر بیمار چهارشنبه ۳ بهمن ۹۷( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    باسلام.
    تنگی مجرا دارم خودم سند میزنم داخل مثانه نمیره ولی از تنگی عبور میکنه.
    راه درمانش چیه؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۳ بهمن ۹۷( 1 ماه پیش)
درحال دریافت اطلاعات

آدرس مطب

آدرس مطب : تهران ، خ میرزای شیرازی , نرسیده به خ شهید بهشتی, کوچه شهدا , پلاک 22 , طبقه 4, واحد 20
کلیه حقوق مادی و معنوی برای دکتر محمد جباری محفوظ می باشد . هر گونه کپی برداری با ذکر منبع و لینک مجاز می باشد.
طراحی سایت پزشکی با همیارسیستم
پرسش از دکتر