نمایش منوی کناری

تنگی مجرای ادراری یا پیشابراه

تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) تاثیر قابل ملاحظه ای در کیفیت زندگی دارد، و می تواند منجر به عفونت ادراری، سنگ مثانه، آسیب عضلات و اعصاب مثانه، ایجاد فیستول، انتشار عفونت به خون و دیگر اعضای بدن (sepsis)، و در نهایت نارسایی کلیه شود.

همه تنگی ها در اثر آسیب به لایه پوشاننده مجرای ادراری (پیشابراه) یا بافت اسفنجی زیرین آن و در نهایت تغییر ماهیت بافت آسیب دیده و تشکیل فیبروز در طی فرآیند ترمیم رخ می دهد (شکل ۱). آسیب های کوچک بافت پوششی مجرای ادراری (پیشابراه) باعث خروج ادرار به بافت اسفنجی و بروز واکنش های فیبروتیک درون بافت اسفنجی می شود. در زمان آسیب این فیبروز می تواند بدون علامت باشد ولی با گذشت زمان و بتدریج قطر داخلی مجرای ادراری (پیشابراه) باریک شده و منجر به علائم ادراری انسدادی می شود.

تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) حدود ۵۰۰۰ ویزیت بیمارستانی و یک و نیم میلیون ویزیت در مطب را در هر سال در آمریکا شامل می شود. اگرچه آماری در ایران در این مورد موجود نمی باشد ولی میزان بروز و شیوع آن در ایران نیز زیاد و قابل ملاحظه است.  سیر طبیعی تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) در بیماران درمان نشده به گونه ایست که می تواند با عوارض زیادی همراه باشد. عوارض تنگی های مجرای ادراری (پیشابراه) در جدول زیر آمده است:

Urethral stricture02

میزان بروز تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) بین ۲۰۰ تا ۱۲۰۰ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر تخمین زده شده است و این میزان بروز در افراد بالای ۵۵ سال بطور چشمگیری افزایش می یابد. هزینه ای که این بیماری به سیستم سلامت کشور وارد می کند قابل توجه است بطوریکه هزینه ی سالیانه تحمیل شده به دلیل تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) در کشور آمریکا در سال ۲۰۰۰ حدود ۱۹۱ میلیون دلار تخمین زده شده است.

انواع تنگی مجرای ادراری

تنگی های مجرای ادراری (پیشابراه) به دو نوع تقسیم می شوند:

  1. تنگی های بخش قدامی (انتهایی)
  2.  تنگی های بخش خلفی (ابتدایی) مجرای ادراری (پیشابراه).

تنگی های بخش قدامی مجرای ادراری (پیشابراه) عموما ناشی از عفوونت مثل عفونت های ناشی از گونوره (سوزاک)، التهاب مجرای ادراری (پیشابراه) مثل ابتلا به بیماری لیکن اسکلروزیس یا BXO، ضربه به آلت تناسلی، ضربه به زیر کیسه بیضه (ناحیه پرینه یا نشیمنگاه که حد فاصل مقعد و کیسه بیضه می باشد و به آن آسیب زین اسبی نیز می گویند)، و سابقه جراحی قبلی هیپوسپادیاس می باشد.

تنگی مجرا

درحالی که تنگی های بخش خلفی مجرای ادراری (پیشابراه) معمولا به دنبال سوند گذاری، تابیدن اشعه به ناحیه لگن، رادیکال پروستاتکتومی یا دیگر جراحی های پروستات، و آسیب های ناشی از ضربه به لگن بویژه شکستگی لگن بدنبال تصادف یا سقوط از ارتفاع ایجاد می باشد. گاهی اوقات علت تنگی مادرزادی بوده و یا اینکه علت مشخصی برای آن پیدا نمی شود.

بخوانید  پروتز آلت

تنگی پیشابراه

علت تنگی مجراری ادراری در مردان

شایع ترین علت بروز تنگی در مردان دست کاری هایی است که توسط پزشکان و پیراپزشکان بر روی مجرای ادراری انجام می شود. سوندگذاری نادرست و جراحی پروستات یا تومورهای مثانه از طریق پیشابراه شایع ترین از علل تنگی مجرای ادراری در مردان هستند.

۱- ضربه به مجرای ادراری

 با توجه به طولانی بودن پیشابراه در مردان احتمال صدمه به مجرا زیاد می باشد این آسیب می تواند ناشی از موارد زیر باشد:

  • سقوط از ارتفاع
  • تصادف با وسایط نقلیه و شکستگی لگن
  • لگد خودن حین ورزش های رزمی و منازعات
  • دوچرخه سواری و اسب سواری
  • اصابت تیر یا ترکش در جنگ
  • ماندن زیر آوار
  • گازگرفتگی توسط حیوانات

۲- عفونت

عفونت های مجرای ادراری ناشی از سکس مانند سوزاک در صورتی که درمان به موقع و مناسب نشوند، می تواند باعث بروز تنگی شود. امرزوه با افزایش درمان زود هنگام این دسته از عفونت ها، خوشبختانه احتمال بروز تنگی پیشابراه بدلیل عفونت کاهش یافته است.

۳- لیکن اسکلروزیس

این بیماری که به آن BXO نیز گفته می شود التهاب مزمن و پیشرونده ای است که در صورت درگیری سوراخ و مجرای ادراری می تواند باعث بروز تنگی در پیشابراه شود.

۴- علل مادرزادی

این علت نسبتا ناشایع است.

۵- علل ناشناخته

در برخی از بیماران علت مشخصی را برای بروز تنگی مجرای ادراری نمی توان پیدا کرد.

علت تنگی مجرای ادراری در زنان

مجرای ادراری در زنان کوتاه و حدود چهار سانتیمتر طول دارد و توسط بافت های اطراف بویژه استخوان لگن احاطه شده است؛ لذا شیوع بروز تنگی مجرای ادراری در زنان به مراتب کمتر از مردان می باشد. از علل تنگی پیشابراه در زنان می توان به موارد زیر اشاره کرد:

⚠ عفونت های مزمن و طول کشنده

⚠ بیماری التهابی لیکن اسکلروزیس

⚠ زایمان های سخت و طولانی که با آسیب بافتی پیشابراه همراه باشد

⚠ مادرزادی

⚠ جراحی های لگنی

⚠ ناشناخته

تشخیص و ارزیابی تنگی مجرای ادراری (پیشابراه)

علائم تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) شامل زور زدن حین ادرار کردن، عدم تخلیه کامل ادرار، جریان ادرار ضعیف، و همچنین سابقه عفونت های ادراری مکرر و ادرار خونی می باشد.

بخوانید  درمان و نشانه های تنگی مجرای ادراری در زنان چیست؟

عکس رنگی از مجرای ادراری (پیشابراه) و مثانه می تواند محل، طول و شدت تنگی را مشخص کند بطوری که در عکس رنگی تنگی بصورت باریک شدن قطر داخلی مجرای ادراری (پیشابراه) در محل تنگی و متسع بودن مجرای ادراری (پیشابراه) قبل از تنگی دیده می شود. برای تشخیص از سیستوسکوپی (روشی که در آن با دستگاهی که به آن سیستوسکوپ می گویند مجرای ادراری (پیشابراه) و مثانه با نگاه و دید مستقیم دیده می شود) نیز استفاده می شود.

تنگی مجرا

درمان تنگی مجرای ادراری

درمان تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) به روش متسع کردن (Urethral dilation)

روش های متعددی برای اتساع تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) وجود دارد مثل بالون زدن، استفاده از سوندهای فلزی مخصوص این کار، یا اتساع تنگی بوسیله سوند و توسط خود بیمار.

درمان تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) به روش بریدن تنگی (Internal urethrotomy)

بریدن تنگی زیر دید مستقیم (یورتروتومی) بوسیله تیغ مخصوصی که از داخل سیستوسکوپ عبور می کند انجام می شود و بعد از آن برای چند روز سوند تعبیه می شود. در مقایسه ای که بین دو روش متسع کردن و بریدن تنگی زیر دید مستقیم (یورتروتومی) از نظر میزان موفقیت و میزان عود مجدد تنگی انجام شده تفاوتی دیده نشده است.

در کل میزان موفقیت درمانی با این روش حدود ۲۰% تا ۳۰% تخمین زده می شود لذا بعضی ارولوژیست ها سوند زدن توسط خود بیمار بعد از برش با تیغ را به منظور کاهش میزان عود توضیه می کنند. اما در بعضی مطالعات دیگر دیده شده که نه تنها سوند زدن توسط خود بیمار بعد از برش با تیغ (یورتروتومی) باعث کاهش میزان عود نمی شود بلکه می تواند باعث بروز عوارض دراز مدت قابل توجه و درنهایت خودداری مریض از ادامه این کار شود. هرچه طول تنگی بیشتر باشد احتمال عود نیز بیشتر است.

عواملی که باعث افزایش میزان عود می شوند عبارتند از: سابقه یورتروتومی قبلی، تنگی های بیش از ۲ سانتیمتر، وجود تنگی های متعدد، وجود عفونت ادراری در هنگام یورتروتومی، وجود تنگی در ناحیه مجرای پنایل (بخشی از مجرای ادراری که در داخل آلت تناسلی قرار دارد) و تنگی مجرای ادراری در ناحیه اسفنکتری(مجرای ممبرانوس)، و تنگی هایی که همراه با فیبروز وسیع در بافت اسفنجی اطراف مجرای ادراری (پیشابراه) می باشد. موارد فوق به پزشک کمک می کند تا بیمارانی که مناسب این روش درمانی هستند را به درستی انتخاب کند.

بخوانید  انحنای مادرزادی آلت تناسلی

تنگی مجرا قبل و بعد از عمل

مراقبت های بعد از عمل تنگی مجرای ادرار

– بیماران ضمن انجام پیاده روی روزانه، از انجام هر گونه کار سنگین که باعث ایجاد فشار به ناحیه عمل می شود، پرهیز کنند.

– مصرف فراوان مایعات به ویژه آب بسیار توصیه می شود تا جایی که رنگ ادرار بی رنگ و سفید شود؛ این کار از بروز عفونت پیشگیری می کند. توجه کنید که رنگ ادرار نباید زرد پررنگ باشد.

– بهداشت ناحیه عمل بسیار مهم است. سوندها باید تمیز باشند و هیچ گونه ترشحی به آنها نچسبیده باشد. لذا شست و شوی روزانه ی محل عمل بسیار مهم است.

– آنتی بیوتیک و داروهایی که پزشک تجویز کرده است، حتما می بایست به موقع مصرف شوند.

تنگی مجرای ادراری در کودکان

تنگی مجرای ادراری در کودکان غالبا مادرزادی بوده و یا بدنبال ترمیم و جراحی ناموفق بیماری هیپوسپادیاس بوجود می آید. کودکان نسبت به عوارض تنگی مجرا حساس تر بوده و بایستی که در اولین فرصت جراحی و تنگی برطرف گردد.

علائم تنگی مجرای ادراری

– کاهش فشار ادرار

– باریک شدن جریان ادرار

– قطع و وصل شدن ادرار

– سوزش ادرار

– تکرر ادرار

– قطع و وصل شدن جریان ادرار

– عدم تخلیه کامل ادرار

عوارض تنگی مجرای ادرار

از جمله عوارض تنگی مجرا می توان به موارد زیر اشاره کرد:

🚫 عفونت های ادراری عود کننده

🚫 سنگ مثانه

🚫 سنگ مجرای ادراری

🚫 دیورتیکول مجرای ادرای (دیورتیکول حفره ای است کیسه مانند که قبل از تنگی و در اثر فشار بالای ادرار بوجود می آید.

🚫 بی اختیاری ادراری

🚫 ناباروری

🚫 مثانه تحریک پذیر یا بیش فعال

🚫 نارسایی کلیه

آیا تنگی مجرا باعث معافیت می شود؟

قوانین و شرایط معافیت پزشکی سربازی با گذشت زمان تغییر می کنند؛ لذا برای اطلاع از اینکه تنگی مجرای ادراری باعث معافیت پزشکی می شود یا نه، به سایت سازمان وظیفه عمومی مراجعه کنید. در گذشته به اینصورت بود که اگر تنگی مجرا قابل درمان باشد، بیمار مشمول معاف از رزم می شود و اگر قابل درمان نباشد، معافیت دائمی داده می شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

این مطلب را در شبکه‌های اجتماعی به‌اشتراک بگذارید:
برای کمک به بهتر شدن مطلب فوق به آن امتیاز دهید
تنگی مجرای ادراری یا پیشابراه
4.3 (85.33%) 15 رای

سوال پزشکی دارید ؟!؟

همین الآن از طریق صفحه پرسش از دکتر سوال خود را بپرسید و پاسخ خودتون را دریافت کنید !

سیستم پرسش و پاسخ

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.
امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر میلاد چهارشنبه ۱۴ شهریور ۱۳۹۷ ۱۷:۳۲( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام من مدته 7 روزه که احساس میکنم سر آلتم میلرزه طوری که احساس میکنم داره موبایلم رو حالته ویبره
    زنگ میخوره ذهنمو خیلی درگیر کرده علت از چیست ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۴ شهریور ۱۳۹۷ ۱۷:۳۲( 2 ماه پیش)
      سلام
      تحریکات عصبی و اسپاسم های عضلانی است به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید.
  • تصویر کاربر نيلوفر چهارشنبه ۲۴ مرداد ۱۳۹۷ ۰۲:۰۴( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    رفتم دكتر اعصاب قرص ولبان بهم داد هفته اول روزي يكي از هفته دوم روزي دو تا خوردم احساس دفع ادرار و مدفوع را از دست دادم كلا احساس نميكنم نميدونم از عوارض قرص هس يا مشكل خاصي دارم ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۴ مرداد ۱۳۹۷ ۰۲:۰۴( 3 ماه پیش)
      سلام
      به احتمال زیاد از عوارض قرص هست
  • تصویر کاربر رسول پنجشنبه ۲۵ مرداد ۱۳۹۷ ۰۱:۵۳( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر
    تقریبا 6 ماه پیش فشار ادرارم خیلی کم شد و موقع انزال منی با درد و خیلی کم خارج میشد بعضی اوقات هم خارج نمیشد
    دکتر کلیه از تو مجاریم یه سنگ کوچیک دراورد و گفت مجاریم تنگی داره
    سوند گذاشت یه هفته بعدش فشار ادرارم عالی بود و انزالم هم خیلی بهتر شد
    الان باز همون حالت فشار کم و انزال کم دارم
    زود انزالی هم به این مشکلم اضافه شده
    البته به نسبت خیلی زیادی از قبل هم مشکل نعوذ دارم و میل جنسیم کمتر شده
    اگه راهنمایی کنید ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۵ مرداد ۱۳۹۷ ۰۱:۵۲( 3 ماه پیش)
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۵ مرداد ۱۳۹۷ ۰۱:۵۳( 3 ماه پیش)
      سلام
      زودانزالی درمان قطعی ندارد ولی با درواروهایی مثل بیحس کننده های موضعی و قرص هایی مثل پاروکستین 20 میلی یا سرترالین 50 میلی( بصورت دائمی و روزانه یک عدد یا اینکه 6 ساعت قبل از نزدیکی)، می توان آن را کنترل کرد ولی تا زمانی که دارو مصرف می کنید موثر است و با قطع دارو مشکل مجددا ظاهر می شود
      اسپری لیدوکائین 10 درصد یا کرم زایلا-پی یکی از این داروهاست. 20 تا 25 دقیقه قبل از مقاربت و حتی قبل از سفت شدن آلت به کلاهک آلت و زیر آن و یا کلاهک به اضافه نیمه انتهایی آلت یا تمام آلت بزنید(بر حسب شدت زود انزالی و میزان سفتی آلت). حتما بعد از احساس بی حسی و قبل از شروع روابط جنسی آلت خود را بشورید.
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر امیری شنبه ۲۰ مرداد ۱۳۹۷ ۱۷:۰۹( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام آلتم دکتر که با خط کش اندازه زدن حدود 7سانت هست خیلی هم نازکه 29سالمه دستگاه وکیوم داده بهم میخواستم بدونم جراحی میتونم انجام بدم هم چربیهای دور آلت مو بگیرم هم جهت کلفتی و اندازه آلت. ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۰ مرداد ۱۳۹۷ ۱۷:۰۵( 3 ماه پیش)
    2. تصویر کاربر امیری شنبه ۲۰ مرداد ۱۳۹۷ ۱۷:۰۸( 3 ماه پیش)
      ممنون از لطفتون. حضورا میان خدمتتان تا راه حلی بهم بدید.
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۰ مرداد ۱۳۹۷ ۱۷:۰۹( 3 ماه پیش)
      موفق باشید
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر علی دوشنبه ۸ مرداد ۱۳۹۷ ۱۰:۵۳( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام . من 15 ساله هستم بعضی اوقات درون آلتم درد میکند انگار که سوزن برخورد میکند . در تخلیه ادرار هم مشکل دارم و ادرارم کامل تخلیه نمیشود و قطره قطره میشود و قطع میشود .بعد از ادرار باز هم احساس ادرار دارم .میتواند از تخلیه سرپا یا یبوست باشد؟ و میتواند پروستات باشد؟ آزمایش و سونوگرافی هم دادم ولی مشکلی نداشتم چه دارویی را پیشنهاد میکنید؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۸ مرداد ۱۳۹۷ ۱۰:۵۳( 3 ماه پیش)
      سلام
      پرئستات در سن شما رخ نمی دهد ولی احتمال تنگی مجرا یا عفونت هست لذا بهتره با والدین به پزشک مراجعه کنید یبوست هم می تواند علتش باشد
درحال دریافت اطلاعات

آدرس مطب

آدرس مطب : تهران ، خ میرزای شیرازی , نرسیده به خ شهید بهشتی, کوچه شهدا , پلاک 22 , طبقه 4, واحد 20
کلیه حقوق مادی و معنوی برای دکتر محمد جباری محفوظ می باشد . هر گونه کپی برداری با ذکر منبع و لینک مجاز می باشد.
طراحی سایت پزشکی با همیارسیستم
پرسش از دکتر