نمایش منوی کناری

تنگی مجرای ادراری یا پیشابراه

تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) تاثیر قابل ملاحظه ای در کیفیت زندگی دارد، و می تواند منجر به عفونت ادراری، سنگ مثانه، آسیب عضلات و اعصاب مثانه، ایجاد فیستول، انتشار عفونت به خون و دیگر اعضای بدن (sepsis)، و در نهایت نارسایی کلیه شود.

همه تنگی ها در اثر آسیب به لایه پوشاننده مجرای ادراری (پیشابراه) یا بافت اسفنجی زیرین آن و در نهایت تغییر ماهیت بافت آسیب دیده و تشکیل فیبروز در طی فرآیند ترمیم رخ می دهد (شکل ۱). آسیب های کوچک بافت پوششی مجرای ادراری (پیشابراه) باعث خروج ادرار به بافت اسفنجی و بروز واکنش های فیبروتیک درون بافت اسفنجی می شود. در زمان آسیب این فیبروز می تواند بدون علامت باشد ولی با گذشت زمان و بتدریج قطر داخلی مجرای ادراری (پیشابراه) باریک شده و منجر به علائم ادراری انسدادی می شود.

تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) حدود ۵۰۰۰ ویزیت بیمارستانی و یک و نیم میلیون ویزیت در مطب را در هر سال در آمریکا شامل می شود. اگرچه آماری در ایران در این مورد موجود نمی باشد ولی میزان بروز و شیوع آن در ایران نیز زیاد و قابل ملاحظه است.  سیر طبیعی تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) در بیماران درمان نشده به گونه ایست که می تواند با عوارض زیادی همراه باشد. عوارض تنگی های مجرای ادراری (پیشابراه) در جدول زیر آمده است:

Urethral stricture02

میزان بروز تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) بین ۲۰۰ تا ۱۲۰۰ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر تخمین زده شده است و این میزان بروز در افراد بالای ۵۵ سال بطور چشمگیری افزایش می یابد. هزینه ای که این بیماری به سیستم سلامت کشور وارد می کند قابل توجه است بطوریکه هزینه ی سالیانه تحمیل شده به دلیل تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) در کشور آمریکا در سال ۲۰۰۰ حدود ۱۹۱ میلیون دلار تخمین زده شده است.

انواع تنگی مجرای ادراری

تنگی های مجرای ادراری (پیشابراه) به دو نوع تقسیم می شوند:

  1. تنگی های بخش قدامی (انتهایی)
  2.  تنگی های بخش خلفی (ابتدایی) مجرای ادراری (پیشابراه).

تنگی های بخش قدامی مجرای ادراری (پیشابراه) عموما ناشی از عفوونت مثل عفونت های ناشی از گونوره (سوزاک)، التهاب مجرای ادراری (پیشابراه) مثل ابتلا به بیماری لیکن اسکلروزیس یا BXO، ضربه به آلت تناسلی، ضربه به زیر کیسه بیضه (ناحیه پرینه یا نشیمنگاه که حد فاصل مقعد و کیسه بیضه می باشد و به آن آسیب زین اسبی نیز می گویند)، و سابقه جراحی قبلی هیپوسپادیاس می باشد.

تنگی مجرا

درحالی که تنگی های بخش خلفی مجرای ادراری (پیشابراه) معمولا به دنبال سوند گذاری، تابیدن اشعه به ناحیه لگن، رادیکال پروستاتکتومی یا دیگر جراحی های پروستات، و آسیب های ناشی از ضربه به لگن بویژه شکستگی لگن بدنبال تصادف یا سقوط از ارتفاع ایجاد می باشد. گاهی اوقات علت تنگی مادرزادی بوده و یا اینکه علت مشخصی برای آن پیدا نمی شود.

بخوانید  درمان و نشانه های تنگی مجرای ادراری در زنان چیست؟

تنگی پیشابراه

علت تنگی مجراری ادراری در مردان

شایع ترین علت بروز تنگی در مردان دست کاری هایی است که توسط پزشکان و پیراپزشکان بر روی مجرای ادراری انجام می شود. سوندگذاری نادرست و جراحی پروستات یا تومورهای مثانه از طریق پیشابراه شایع ترین از علل تنگی مجرای ادراری در مردان هستند.

۱- ضربه به مجرای ادراری

 با توجه به طولانی بودن پیشابراه در مردان احتمال صدمه به مجرا زیاد می باشد این آسیب می تواند ناشی از موارد زیر باشد:

  • سقوط از ارتفاع
  • تصادف با وسایط نقلیه و شکستگی لگن
  • لگد خودن حین ورزش های رزمی و منازعات
  • دوچرخه سواری و اسب سواری
  • اصابت تیر یا ترکش در جنگ
  • ماندن زیر آوار
  • گازگرفتگی توسط حیوانات

۲- عفونت

عفونت های مجرای ادراری ناشی از سکس مانند سوزاک در صورتی که درمان به موقع و مناسب نشوند، می تواند باعث بروز تنگی شود. امرزوه با افزایش درمان زود هنگام این دسته از عفونت ها، خوشبختانه احتمال بروز تنگی پیشابراه بدلیل عفونت کاهش یافته است.

۳- لیکن اسکلروزیس

این بیماری که به آن BXO نیز گفته می شود التهاب مزمن و پیشرونده ای است که در صورت درگیری سوراخ و مجرای ادراری می تواند باعث بروز تنگی در پیشابراه شود.

۴- علل مادرزادی

این علت نسبتا ناشایع است.

۵- علل ناشناخته

در برخی از بیماران علت مشخصی را برای بروز تنگی مجرای ادراری نمی توان پیدا کرد.

علت تنگی مجرای ادراری در زنان

مجرای ادراری در زنان کوتاه و حدود چهار سانتیمتر طول دارد و توسط بافت های اطراف بویژه استخوان لگن احاطه شده است؛ لذا شیوع بروز تنگی مجرای ادراری در زنان به مراتب کمتر از مردان می باشد. از علل تنگی پیشابراه در زنان می توان به موارد زیر اشاره کرد:

⚠ عفونت های مزمن و طول کشنده

⚠ بیماری التهابی لیکن اسکلروزیس

⚠ زایمان های سخت و طولانی که با آسیب بافتی پیشابراه همراه باشد

⚠ مادرزادی

⚠ جراحی های لگنی

⚠ ناشناخته

تشخیص و ارزیابی تنگی مجرای ادراری (پیشابراه)

علائم تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) شامل زور زدن حین ادرار کردن، عدم تخلیه کامل ادرار، جریان ادرار ضعیف، و همچنین سابقه عفونت های ادراری مکرر و ادرار خونی می باشد.

بخوانید  بیماری مادرزادی هیپوسپادیاس

عکس رنگی از مجرای ادراری (پیشابراه) و مثانه می تواند محل، طول و شدت تنگی را مشخص کند بطوری که در عکس رنگی تنگی بصورت باریک شدن قطر داخلی مجرای ادراری (پیشابراه) در محل تنگی و متسع بودن مجرای ادراری (پیشابراه) قبل از تنگی دیده می شود. برای تشخیص از سیستوسکوپی (روشی که در آن با دستگاهی که به آن سیستوسکوپ می گویند مجرای ادراری (پیشابراه) و مثانه با نگاه و دید مستقیم دیده می شود) نیز استفاده می شود.

تنگی مجرا

درمان تنگی مجرای ادراری

درمان تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) به روش متسع کردن (Urethral dilation)

روش های متعددی برای اتساع تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) وجود دارد مثل بالون زدن، استفاده از سوندهای فلزی مخصوص این کار، یا اتساع تنگی بوسیله سوند و توسط خود بیمار.

درمان تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) به روش بریدن تنگی (Internal urethrotomy)

بریدن تنگی زیر دید مستقیم (یورتروتومی) بوسیله تیغ مخصوصی که از داخل سیستوسکوپ عبور می کند انجام می شود و بعد از آن برای چند روز سوند تعبیه می شود. در مقایسه ای که بین دو روش متسع کردن و بریدن تنگی زیر دید مستقیم (یورتروتومی) از نظر میزان موفقیت و میزان عود مجدد تنگی انجام شده تفاوتی دیده نشده است.

در کل میزان موفقیت درمانی با این روش حدود ۲۰% تا ۳۰% تخمین زده می شود لذا بعضی ارولوژیست ها سوند زدن توسط خود بیمار بعد از برش با تیغ را به منظور کاهش میزان عود توضیه می کنند. اما در بعضی مطالعات دیگر دیده شده که نه تنها سوند زدن توسط خود بیمار بعد از برش با تیغ (یورتروتومی) باعث کاهش میزان عود نمی شود بلکه می تواند باعث بروز عوارض دراز مدت قابل توجه و درنهایت خودداری مریض از ادامه این کار شود. هرچه طول تنگی بیشتر باشد احتمال عود نیز بیشتر است.

عواملی که باعث افزایش میزان عود می شوند عبارتند از: سابقه یورتروتومی قبلی، تنگی های بیش از ۲ سانتیمتر، وجود تنگی های متعدد، وجود عفونت ادراری در هنگام یورتروتومی، وجود تنگی در ناحیه مجرای پنایل (بخشی از مجرای ادراری که در داخل آلت تناسلی قرار دارد) و تنگی مجرای ادراری در ناحیه اسفنکتری(مجرای ممبرانوس)، و تنگی هایی که همراه با فیبروز وسیع در بافت اسفنجی اطراف مجرای ادراری (پیشابراه) می باشد. موارد فوق به پزشک کمک می کند تا بیمارانی که مناسب این روش درمانی هستند را به درستی انتخاب کند.

بخوانید  جراحی بزرگ کردن الت تناسلی مردان

تنگی مجرا قبل و بعد از عمل

مراقبت های بعد از عمل تنگی مجرای ادرار

– بیماران ضمن انجام پیاده روی روزانه، از انجام هر گونه کار سنگین که باعث ایجاد فشار به ناحیه عمل می شود، پرهیز کنند.

– مصرف فراوان مایعات به ویژه آب بسیار توصیه می شود تا جایی که رنگ ادرار بی رنگ و سفید شود؛ این کار از بروز عفونت پیشگیری می کند. توجه کنید که رنگ ادرار نباید زرد پررنگ باشد.

– بهداشت ناحیه عمل بسیار مهم است. سوندها باید تمیز باشند و هیچ گونه ترشحی به آنها نچسبیده باشد. لذا شست و شوی روزانه ی محل عمل بسیار مهم است.

– آنتی بیوتیک و داروهایی که پزشک تجویز کرده است، حتما می بایست به موقع مصرف شوند.

تنگی مجرای ادراری در کودکان

تنگی مجرای ادراری در کودکان غالبا مادرزادی بوده و یا بدنبال ترمیم و جراحی ناموفق بیماری هیپوسپادیاس بوجود می آید. کودکان نسبت به عوارض تنگی مجرا حساس تر بوده و بایستی که در اولین فرصت جراحی و تنگی برطرف گردد.

علائم تنگی مجرای ادراری

– کاهش فشار ادرار

– باریک شدن جریان ادرار

– قطع و وصل شدن ادرار

– سوزش ادرار

– تکرر ادرار

– قطع و وصل شدن جریان ادرار

– عدم تخلیه کامل ادرار

عوارض تنگی مجرای ادرار

از جمله عوارض تنگی مجرا می توان به موارد زیر اشاره کرد:

🚫 عفونت های ادراری عود کننده

🚫 سنگ مثانه

🚫 سنگ مجرای ادراری

🚫 دیورتیکول مجرای ادرای (دیورتیکول حفره ای است کیسه مانند که قبل از تنگی و در اثر فشار بالای ادرار بوجود می آید.

🚫 بی اختیاری ادراری

🚫 ناباروری

🚫 مثانه تحریک پذیر یا بیش فعال

🚫 نارسایی کلیه

آیا تنگی مجرا باعث معافیت می شود؟

قوانین و شرایط معافیت پزشکی سربازی با گذشت زمان تغییر می کنند؛ لذا برای اطلاع از اینکه تنگی مجرای ادراری باعث معافیت پزشکی می شود یا نه، به سایت سازمان وظیفه عمومی مراجعه کنید. در گذشته به اینصورت بود که اگر تنگی مجرا قابل درمان باشد، بیمار مشمول معاف از رزم می شود و اگر قابل درمان نباشد، معافیت دائمی داده می شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

این مطلب را در شبکه‌های اجتماعی به‌اشتراک بگذارید:
برای کمک به بهتر شدن مطلب فوق به آن امتیاز دهید
تنگی مجرای ادراری یا پیشابراه
4.3 (85.33%) 15 رای

سوال پزشکی دارید ؟!؟

همین الآن از طریق صفحه پرسش از دکتر سوال خود را بپرسید و پاسخ خودتون را دریافت کنید !

سیستم پرسش و پاسخ

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.
امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر کمال یکشنبه ۳۱ تیر ۱۳۹۷ ۲۳:۰۷( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر میخواستم بدونم برای بستری در بیمارستان. برای پیوند مجرا نیاز به همراه هست یا خیر و اینکه به غیر از بیمارستان خاتم النبیاء بیمارستان دیگه ای جراحی دارید یا خیر ؟
    و اینکه این نوع جراحی جزء قرار دادهای تامین اجتمائی قرار میگیره یا خیر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۳۱ تیر ۱۳۹۷ ۱۱:۰۸( 3 ماه پیش)
      سلام
      برای پیوند مجرا نیاز به همراه هست یا خیر .................بله
      و اینکه به غیر از بیمارستان خاتم النبیاء بیمارستان دیگه ای جراحی دارید یا خیر ؟................در یکی از مراکز خصوصی دیگر هم هستم
      و اینکه این نوع جراحی جزء قرار دادهای تامین اجتمائی قرار میگیره یا خیر................................بله
    2. تصویر کاربر کمال یکشنبه ۳۱ تیر ۱۳۹۷ ۱۴:۴۴( 3 ماه پیش)
      واقعا ممنونم ازتون اقای دکتر انشالله شنبه عصر میبینمتون. متشکرم
    3. تصویر کاربر کمال یکشنبه ۳۱ تیر ۱۳۹۷ ۱۵:۳۷( 3 ماه پیش)
      اقای دکتر بیمارستان میگن همراه زن نمیتونه باهام باشه من هم همراه مرد در دست رس ندارم نمیشه کاریش کرد ؟
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۳۱ تیر ۱۳۹۷ ۲۳:۰۷( 3 ماه پیش)
      این را بایستی از بیمارستان سوال کنید. ولی می توانید اتاق صوصی بگیرید.
    5. نمایش سایر 3 پاسخ
  • تصویر کاربر علوی پنجشنبه ۲۸ تیر ۱۳۹۷ ۱۵:۴۸( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    مرسی ازپاسخ دهی شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۸ تیر ۱۳۹۷ ۱۵:۴۸( 4 ماه پیش)
      👍🏻
  • تصویر کاربر bahar پنجشنبه ۲۸ تیر ۱۳۹۷ ۱۵:۱۲( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    مرسی دکتر . اتفاقا همین دکتر مختار حسینی ده سال پیش عملش کرد .دکتر خوبی هستن ولی متاسفانه گفتن امکانات نداریم و با این وضعیت عمل شد. بخیه اش توی بیمارستان باز شد بعد از عمل .
    جالبه بدونید همون سال بچه هایی بودن که تا 5 بار عمل شدن و مجدد بخیه باز شده بخاطر همین خانواده گفتن دیگه عمل نمیکنیم .
    لانم که بردیمش پیش دکتر عسگر پور ایشون هم گفتن توی عمل اول یه کارهایی باید انجام میشده که نشده و باز هم احتمال موفقیت پایینه.
    دکتر جباری خیلی جای خوشبختی هست که به دست شما عمل بشه . من شخصا خیلی خدمت شما ارادت دارم به خاطر پدرم . اگر خاطرتون باشه ( مورد ما اینقدر عجیب بود فکر کنم یادتون باشه) چند سال پیش پدرم در بیمارستان رجایی تهران بخاطر قلبشون در آی سی یو بستری شدن و همزمان خونریزی شدید مثانه داشتن که از شما خواستن بیاید و شما هم لطف کردین تشریف اوردین و با اخلاق خوب و حوصله اون حجم از خونریزی رو کنترل کردید . واقعا ازتون ممنونم خدا بهتون قوت بده
    دکتر فقط بخاطر اینکه احتمالش خیلی زیاده که از پس هزینه های بیمارستان خصوصی بر نیان و از طرفی اهواز هم که امکانات نداره ممکنه راهنمایی بکنید که در کدوم بیمارستان های دولتی تهران این امکانات وجود داره ؟
    ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۸ تیر ۱۳۹۷ ۱۳:۲۱( 4 ماه پیش)
      همه ی بیمارستان های تهران امکانات هست
    2. تصویر کاربر bahar پنجشنبه ۲۸ تیر ۱۳۹۷ ۱۴:۴۴( 4 ماه پیش)
      ببخشید دکتر من سوالاتم زیاد شدن شرمنده .
      پزشک خوبی که در بیمارستان دولتی تهران این عمل رو انجام میدن ممکنه بهمون معرفی بکنید بریم پیششون ؟
      تشکر
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۸ تیر ۱۳۹۷ ۱۵:۱۲( 4 ماه پیش)
      نه متاسفانه
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر بهار پنجشنبه ۲۸ تیر ۱۳۹۷ ۱۱:۱۰( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام دکتر وقت شما بخیر . پسر خواهرم 12 سالش هست و مادر زادی مجرای ادرارش یه مقدار کمی پایین تر از حالت طبیعی هست . گفتن که باید دو سالگی عمل بکنه و مجرای اولی بسته بشه و مجرای دوم در جای اصلی خودش باز بشه . عمل شد اما بلافاصله بعد از عمل بخیه مجرای اول باز شد و الان این پسر از دو جا ادرار میکنه . پزشکان اهواز میگن که نخ بخیه ای که استفاده کردن مخصوص این کار نیست و احتمال باز شدن داره و امکانات مناسب این کار رو نداشتن . الان این پسر 12 سالش هست و الان که مراجعه کردیم مجدد پیش دکتر ، ایشون گفتن باز هم با احتمال 40 درصد عملش میکنم و مجددد احتمال باز شدن وجود داره ؟ آقای دکتر یعنی واقعا برای اینکار با وجود اینهمه پیشرفت علم و تکنولوژی ابزار مناسب این عمل وجود نداره؟ شما خودتون این امکانات رو دارید در تهران؟ اگر در اهواز هم دکتر خوب و مطمئنی میشناسید ممنون میشم راهنمایی بکنید . هنوز این پسر ختنه هم نشده چون اول منتظر نتیجه موفقیت آمیز عمل هستن بعد ختنه رو انجام بدن. خوشبختانه پوست روی آلت رو هم دکتر ی که عملش کرد برنداشت چون گفتن بعدا نیاز میشه . اما پدر و مادرش نگران این هستن که این پسر داره بزرگ میشه و هنوز ختنه هم نشده .
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۸ تیر ۱۳۹۷ ۱۰:۱۳( 4 ماه پیش)
      سلام
      بله من انجام می دهم احتمال موفقیت عمل خیلی بالاتر هست
    2. تصویر کاربر بهار پنجشنبه ۲۸ تیر ۱۳۹۷ ۱۰:۳۴( 4 ماه پیش)
      مرسی دکتر جباری عزیز
      هزینه این عمل چقدر میشه؟
      شما در بیمارستان دولتی عمل میکنید یا خصوصی ؟
      متاسفانه خانواده این بچه قدرت پرداخت هزینه های سنگین رو ندارند از طرفی دکتر اهواز بهشون گفته که این مسئله در باروری فرزندشون مشکلی ایجاد نمیکنه از این بابت نگران نباشن فقط ممکنه بعد ها که بزرگ تر شد از پدر و مادرش بابت این ظاهر نامناسب ناراحت بشه
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۸ تیر ۱۳۹۷ ۱۰:۴۷( 4 ماه پیش)
      من فقط خصوصی هستم و هزینه ها بالاست
    4. تصویر کاربر بهار پنجشنبه ۲۸ تیر ۱۳۹۷ ۱۰:۵۰( 4 ماه پیش)
      دکتر تا چند سالگی میشه این عمل رو انجام داد؟
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۸ تیر ۱۳۹۷ ۱۰:۵۲( 4 ماه پیش)
      بهترین سن یکسالگی است ولی در هر سنی میشه عمل کرد
    6. تصویر کاربر بهار پنجشنبه ۲۸ تیر ۱۳۹۷ ۱۰:۵۶( 4 ماه پیش)
      میبخشید دکتر از همکاران خودتون در شهر اهواز ، پزشکی رو میشناسید معرفی بکنید بهمون؟
    7. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۸ تیر ۱۳۹۷ ۱۱:۱۰( 4 ماه پیش)
      دکتر مختار حسینی
    8. نمایش سایر 6 پاسخ
  • تصویر کاربر پریا یکشنبه ۲۴ تیر ۱۳۹۷ ۲۱:۰۱( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر
    من عفونت اداری داشتم و عمل کردم ریفلاکس کلیه داشتم
    الان که دارم میرم استخر
    قبلش یک دونه سفلاکسین میخورم
    میشه چند تا راهکار بدین که من عفونت نگیرم
    ویه سوال دیگه ایا خوبه توی اب و نمک بشینم یا نه؟؟
    ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۴ تیر ۱۳۹۷ ۲۱:۰۱( 4 ماه پیش)
      سلام
      بله نشستن در آب و نمک خوب است و خوردن مایعات زیاد بعد از استخر و چای سبز
درحال دریافت اطلاعات

آدرس مطب

آدرس مطب : تهران ، خ میرزای شیرازی , نرسیده به خ شهید بهشتی, کوچه شهدا , پلاک 22 , طبقه 4, واحد 20
کلیه حقوق مادی و معنوی برای دکتر محمد جباری محفوظ می باشد . هر گونه کپی برداری با ذکر منبع و لینک مجاز می باشد.
طراحی سایت پزشکی با همیارسیستم
پرسش از دکتر