نمایش منوی کناری

تنگی مجرای ادراری یا پیشابراه

تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) تاثیر قابل ملاحظه ای در کیفیت زندگی دارد، و می تواند منجر به عفونت ادراری، سنگ مثانه، آسیب عضلات و اعصاب مثانه، ایجاد فیستول، انتشار عفونت به خون و دیگر اعضای بدن (sepsis)، و در نهایت نارسایی کلیه شود.

همه تنگی ها در اثر آسیب به لایه پوشاننده مجرای ادراری (پیشابراه) یا بافت اسفنجی زیرین آن و در نهایت تغییر ماهیت بافت آسیب دیده و تشکیل فیبروز در طی فرآیند ترمیم رخ می دهد (شکل ۱). آسیب های کوچک بافت پوششی مجرای ادراری (پیشابراه) باعث خروج ادرار به بافت اسفنجی و بروز واکنش های فیبروتیک درون بافت اسفنجی می شود. در زمان آسیب این فیبروز می تواند بدون علامت باشد ولی با گذشت زمان و بتدریج قطر داخلی مجرای ادراری (پیشابراه) باریک شده و منجر به علائم ادراری انسدادی می شود.

تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) حدود ۵۰۰۰ ویزیت بیمارستانی و یک و نیم میلیون ویزیت در مطب را در هر سال در آمریکا شامل می شود. اگرچه آماری در ایران در این مورد موجود نمی باشد ولی میزان بروز و شیوع آن در ایران نیز زیاد و قابل ملاحظه است.  سیر طبیعی تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) در بیماران درمان نشده به گونه ایست که می تواند با عوارض زیادی همراه باشد. عوارض تنگی های مجرای ادراری (پیشابراه) در جدول زیر آمده است:

Urethral stricture02

میزان بروز تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) بین ۲۰۰ تا ۱۲۰۰ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر تخمین زده شده است و این میزان بروز در افراد بالای ۵۵ سال بطور چشمگیری افزایش می یابد. هزینه ای که این بیماری به سیستم سلامت کشور وارد می کند قابل توجه است بطوریکه هزینه ی سالیانه تحمیل شده به دلیل تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) در کشور آمریکا در سال ۲۰۰۰ حدود ۱۹۱ میلیون دلار تخمین زده شده است.

انواع تنگی مجرای ادراری

تنگی های مجرای ادراری (پیشابراه) به دو نوع تقسیم می شوند:

  1. تنگی های بخش قدامی (انتهایی)
  2.  تنگی های بخش خلفی (ابتدایی) مجرای ادراری (پیشابراه).

تنگی های بخش قدامی مجرای ادراری (پیشابراه) عموما ناشی از عفوونت مثل عفونت های ناشی از گونوره (سوزاک)، التهاب مجرای ادراری (پیشابراه) مثل ابتلا به بیماری لیکن اسکلروزیس یا BXO، ضربه به آلت تناسلی، ضربه به زیر کیسه بیضه (ناحیه پرینه یا نشیمنگاه که حد فاصل مقعد و کیسه بیضه می باشد و به آن آسیب زین اسبی نیز می گویند)، و سابقه جراحی قبلی هیپوسپادیاس می باشد.

تنگی مجرا

درحالی که تنگی های بخش خلفی مجرای ادراری (پیشابراه) معمولا به دنبال سوند گذاری، تابیدن اشعه به ناحیه لگن، رادیکال پروستاتکتومی یا دیگر جراحی های پروستات، و آسیب های ناشی از ضربه به لگن بویژه شکستگی لگن بدنبال تصادف یا سقوط از ارتفاع ایجاد می باشد. گاهی اوقات علت تنگی مادرزادی بوده و یا اینکه علت مشخصی برای آن پیدا نمی شود.

بخوانید  انحنای آلت تناسلی و راه های درمان آن

تنگی پیشابراه

علت تنگی مجراری ادراری در مردان

شایع ترین علت بروز تنگی در مردان دست کاری هایی است که توسط پزشکان و پیراپزشکان بر روی مجرای ادراری انجام می شود. سوندگذاری نادرست و جراحی پروستات یا تومورهای مثانه از طریق پیشابراه شایع ترین از علل تنگی مجرای ادراری در مردان هستند.

۱- ضربه به مجرای ادراری

 با توجه به طولانی بودن پیشابراه در مردان احتمال صدمه به مجرا زیاد می باشد این آسیب می تواند ناشی از موارد زیر باشد:

  • سقوط از ارتفاع
  • تصادف با وسایط نقلیه و شکستگی لگن
  • لگد خودن حین ورزش های رزمی و منازعات
  • دوچرخه سواری و اسب سواری
  • اصابت تیر یا ترکش در جنگ
  • ماندن زیر آوار
  • گازگرفتگی توسط حیوانات

۲- عفونت

عفونت های مجرای ادراری ناشی از سکس مانند سوزاک در صورتی که درمان به موقع و مناسب نشوند، می تواند باعث بروز تنگی شود. امرزوه با افزایش درمان زود هنگام این دسته از عفونت ها، خوشبختانه احتمال بروز تنگی پیشابراه بدلیل عفونت کاهش یافته است.

۳- لیکن اسکلروزیس

این بیماری که به آن BXO نیز گفته می شود التهاب مزمن و پیشرونده ای است که در صورت درگیری سوراخ و مجرای ادراری می تواند باعث بروز تنگی در پیشابراه شود.

۴- علل مادرزادی

این علت نسبتا ناشایع است.

۵- علل ناشناخته

در برخی از بیماران علت مشخصی را برای بروز تنگی مجرای ادراری نمی توان پیدا کرد.

علت تنگی مجرای ادراری در زنان

مجرای ادراری در زنان کوتاه و حدود چهار سانتیمتر طول دارد و توسط بافت های اطراف بویژه استخوان لگن احاطه شده است؛ لذا شیوع بروز تنگی مجرای ادراری در زنان به مراتب کمتر از مردان می باشد. از علل تنگی پیشابراه در زنان می توان به موارد زیر اشاره کرد:

⚠ عفونت های مزمن و طول کشنده

⚠ بیماری التهابی لیکن اسکلروزیس

⚠ زایمان های سخت و طولانی که با آسیب بافتی پیشابراه همراه باشد

⚠ مادرزادی

⚠ جراحی های لگنی

⚠ ناشناخته

تشخیص و ارزیابی تنگی مجرای ادراری (پیشابراه)

علائم تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) شامل زور زدن حین ادرار کردن، عدم تخلیه کامل ادرار، جریان ادرار ضعیف، و همچنین سابقه عفونت های ادراری مکرر و ادرار خونی می باشد.

بخوانید  جراحی بزرگ کردن الت تناسلی مردان

عکس رنگی از مجرای ادراری (پیشابراه) و مثانه می تواند محل، طول و شدت تنگی را مشخص کند بطوری که در عکس رنگی تنگی بصورت باریک شدن قطر داخلی مجرای ادراری (پیشابراه) در محل تنگی و متسع بودن مجرای ادراری (پیشابراه) قبل از تنگی دیده می شود. برای تشخیص از سیستوسکوپی (روشی که در آن با دستگاهی که به آن سیستوسکوپ می گویند مجرای ادراری (پیشابراه) و مثانه با نگاه و دید مستقیم دیده می شود) نیز استفاده می شود.

تنگی مجرا

درمان تنگی مجرای ادراری

درمان تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) به روش متسع کردن (Urethral dilation)

روش های متعددی برای اتساع تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) وجود دارد مثل بالون زدن، استفاده از سوندهای فلزی مخصوص این کار، یا اتساع تنگی بوسیله سوند و توسط خود بیمار.

درمان تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) به روش بریدن تنگی (Internal urethrotomy)

بریدن تنگی زیر دید مستقیم (یورتروتومی) بوسیله تیغ مخصوصی که از داخل سیستوسکوپ عبور می کند انجام می شود و بعد از آن برای چند روز سوند تعبیه می شود. در مقایسه ای که بین دو روش متسع کردن و بریدن تنگی زیر دید مستقیم (یورتروتومی) از نظر میزان موفقیت و میزان عود مجدد تنگی انجام شده تفاوتی دیده نشده است.

در کل میزان موفقیت درمانی با این روش حدود ۲۰% تا ۳۰% تخمین زده می شود لذا بعضی ارولوژیست ها سوند زدن توسط خود بیمار بعد از برش با تیغ را به منظور کاهش میزان عود توضیه می کنند. اما در بعضی مطالعات دیگر دیده شده که نه تنها سوند زدن توسط خود بیمار بعد از برش با تیغ (یورتروتومی) باعث کاهش میزان عود نمی شود بلکه می تواند باعث بروز عوارض دراز مدت قابل توجه و درنهایت خودداری مریض از ادامه این کار شود. هرچه طول تنگی بیشتر باشد احتمال عود نیز بیشتر است.

عواملی که باعث افزایش میزان عود می شوند عبارتند از: سابقه یورتروتومی قبلی، تنگی های بیش از ۲ سانتیمتر، وجود تنگی های متعدد، وجود عفونت ادراری در هنگام یورتروتومی، وجود تنگی در ناحیه مجرای پنایل (بخشی از مجرای ادراری که در داخل آلت تناسلی قرار دارد) و تنگی مجرای ادراری در ناحیه اسفنکتری(مجرای ممبرانوس)، و تنگی هایی که همراه با فیبروز وسیع در بافت اسفنجی اطراف مجرای ادراری (پیشابراه) می باشد. موارد فوق به پزشک کمک می کند تا بیمارانی که مناسب این روش درمانی هستند را به درستی انتخاب کند.

بخوانید  همانژیوم مجرای ادراری (پیشابراه)

تنگی مجرا قبل و بعد از عمل

مراقبت های بعد از عمل تنگی مجرای ادرار

– بیماران ضمن انجام پیاده روی روزانه، از انجام هر گونه کار سنگین که باعث ایجاد فشار به ناحیه عمل می شود، پرهیز کنند.

– مصرف فراوان مایعات به ویژه آب بسیار توصیه می شود تا جایی که رنگ ادرار بی رنگ و سفید شود؛ این کار از بروز عفونت پیشگیری می کند. توجه کنید که رنگ ادرار نباید زرد پررنگ باشد.

– بهداشت ناحیه عمل بسیار مهم است. سوندها باید تمیز باشند و هیچ گونه ترشحی به آنها نچسبیده باشد. لذا شست و شوی روزانه ی محل عمل بسیار مهم است.

– آنتی بیوتیک و داروهایی که پزشک تجویز کرده است، حتما می بایست به موقع مصرف شوند.

تنگی مجرای ادراری در کودکان

تنگی مجرای ادراری در کودکان غالبا مادرزادی بوده و یا بدنبال ترمیم و جراحی ناموفق بیماری هیپوسپادیاس بوجود می آید. کودکان نسبت به عوارض تنگی مجرا حساس تر بوده و بایستی که در اولین فرصت جراحی و تنگی برطرف گردد.

علائم تنگی مجرای ادراری

– کاهش فشار ادرار

– باریک شدن جریان ادرار

– قطع و وصل شدن ادرار

– سوزش ادرار

– تکرر ادرار

– قطع و وصل شدن جریان ادرار

– عدم تخلیه کامل ادرار

عوارض تنگی مجرای ادرار

از جمله عوارض تنگی مجرا می توان به موارد زیر اشاره کرد:

🚫 عفونت های ادراری عود کننده

🚫 سنگ مثانه

🚫 سنگ مجرای ادراری

🚫 دیورتیکول مجرای ادرای (دیورتیکول حفره ای است کیسه مانند که قبل از تنگی و در اثر فشار بالای ادرار بوجود می آید.

🚫 بی اختیاری ادراری

🚫 ناباروری

🚫 مثانه تحریک پذیر یا بیش فعال

🚫 نارسایی کلیه

آیا تنگی مجرا باعث معافیت می شود؟

قوانین و شرایط معافیت پزشکی سربازی با گذشت زمان تغییر می کنند؛ لذا برای اطلاع از اینکه تنگی مجرای ادراری باعث معافیت پزشکی می شود یا نه، به سایت سازمان وظیفه عمومی مراجعه کنید. در گذشته به اینصورت بود که اگر تنگی مجرا قابل درمان باشد، بیمار مشمول معاف از رزم می شود و اگر قابل درمان نباشد، معافیت دائمی داده می شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

این مطلب را در شبکه‌های اجتماعی به‌اشتراک بگذارید:
برای کمک به بهتر شدن مطلب فوق به آن امتیاز دهید
تنگی مجرای ادراری یا پیشابراه
4.3 (85.33%) 15 رای

سوال پزشکی دارید ؟!؟

همین الآن از طریق صفحه پرسش از دکتر سوال خود را بپرسید و پاسخ خودتون را دریافت کنید !

سیستم پرسش و پاسخ

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.
امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر مصطفی سه شنبه ۷ آذر ۱۳۹۶ ۰۹:۵۶( 11 ماه پیش) مشاهده پرسش
    بنده عفونت پروستات رو تجربه کردم نزدیک یک هفته ای هست که به دکتر مراجعه کردم ابتدا حتی نمیتونستم ادرار کنم و با سونوگرافی که انجام دادم در سن 33 سالگی میزان 80 سی سی پروستات رو سونوگرافی نمایش داد که الان با خوردن آنتی بیوتیک های سفالکسین و افولاکسین خیلی بهتر شدم ولی در موقع سکس آب منی تولید نمیشود و این باعث نگرانی شده دلیل اینکه نمیتوانم اسپرم تولید کنم چیست؟؟؟؟؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۷ آذر ۱۳۹۶ ۰۹:۱۵( 11 ماه پیش)
      سلام
      بجز سفالکسین و افولاکسین داروی دیگری استفاده نمی کنید؟
    2. تصویر کاربر مصطفی سه شنبه ۷ آذر ۱۳۹۶ ۰۹:۲۵( 11 ماه پیش)
      خیر فقط افلوکساسین و سفالکسین و یه مسکن سلوکسیب هم استفاده کردم
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۷ آذر ۱۳۹۶ ۰۹:۵۶( 11 ماه پیش)
      اینحالت موقتی است و معمولا با اتمام داروها بتدریج بر می گردد به حالت عادی
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر محمد سه شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۶ ۱۰:۵۱( 11 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با عرض ادب و سلام
    محترما به عرض میرسانم اینجانب 54 ساله مدت 15 سال به مشکل خیلی عجیب مربوط به جمع شدن منی در بیضه ها مواجه گردیده ام به اینصورت که علی رغم میل باطنی و بدون علاقه جنسی مجبورم بعد از 4 روز نزدیکی کنم تا مواد منی تخلیه گردد چونکه اگر این عمل صورت نگیرد درد شدید پشت چشم :یبوست شدید:سردرد و ناراحتی عصبی شدید:تخیله کم ادرار همراه است ضمنا تمام ازمایشات از قبیل سیستوسکوپی :ازمایشات ادرار:عکس از تمام مجرای ادرار :عکس از کلیه وتمام ازمایشات ادراری از نظر دکتر خوب بوده و اخرین قرصی که دکتر به من پیشنهاد داد تامسولوسین بود ولی متاسفانه نتیجه نگرفتم لذا عاجزانه از شما درخواست دارم راه جدیدی به من پیشنهاد دهید چون در ایران از تمام پزشکان قطع امید کرده ام
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۶ ۱۰:۵۱( 11 ماه پیش)
      سلام
      این مشکل به نظر من منشا عصبی دارد و شاید با قرص اسنترا ۵۰ میلی شبی یک عدد بمدت ۶ ماه بتدریج بهتر شوید
  • تصویر کاربر مسعودعنایتی سه شنبه ۲۳ آبان ۱۳۹۶ ۰۹:۲۴( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    باسلام مدت یکسال است که در آزمایشات ادرار RBC10-14گزارش می شود و تقریبا شش ماه است که سوزش ادرار هم اضافه شده.U.Cمنفی و سونو و عکس رنگی و سی تی و سیتولوژی نرمال بودن.پزشک معالج تشخیص ورم پروستات دادند و درمان شروع کردند الان یکماه آنتی بیوتیک مصرف کردم اما سوزش قطع نشده و گاهی سوزش را احساس میکنم و گاه وجود ندارد.در موقع انزال سوزش مختصری دارم.لطفا باشرح فوق راهنمایی بفرمایید.39ساله هستم و متاهل و سابقه بیماری غیر از کم کاری تیرویید ندارم.
    ضمنا غیر از هماچوری بقیه آیتم ها نرمال هستند
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۳ آبان ۱۳۹۶ ۰۹:۲۴( 1 سال پیش)
      سلام
      من هم با تشخیص پزشک معالج تان موافقم ولی ترجیح می دادم ترازوسین ۲ میلی و ستریزین ۱۰ میلی روزانه بمدت ۳ ماه را نیز اضافه کنم و در پرهیز غذایی هم ادویه جات و فلفل و تخم مرغ و گوجه فرنگی و قهوه را منع کنم.
  • تصویر کاربر امير یکشنبه ۲۶ شهریور ۱۳۹۶ ۰۶:۵۸( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام
    من ١ ماه قبل در مورد سوزش ادرارم براييتان توضيح دادم . شما هم تشخيص دادين كه شايد همين بيماري مقاربتي بوده و دير و ناقص درمان شده أيد و نوشتين كه آنتيبيونيك لووفلوكساسين ٥٠٠ و داكسي سيكلين براي مدت يك ماه بايد استفاده كنم. ولي من برايتان توضيح دادم كه اينجا در سوئد تا جواب آزمايش چيزي نشان ندهد دكتر هيچ آنتيبيوتيكي تجويز نميكند. اين مشكل من از تقريبا ٣ ماه پيش شروع شده و آزمايشهاي زيادي از من گرفتن ولي چيزي نشان نداده. الان هم حدود ١٠ روز پيش از من دوباره ٣ نوع كشت ادرار و آزمايش اسپرم گرفتن حتي دكتر پروستاتم رو هم معاينه كرد و اين آزمايشها را نوشت. عكس از كليه و سونوگرافي از بيضه هم دوباره چيزي نشان نداده كه امروز جوابش را گرفتم البته آزمايشهاي اخير را از من كشت كردن ١٠ روز پيش. با اينكه چيزي نشان نداده ولي من باز هم در هر نوبت ادرارم سوزش دارم و خوب نشده ام. فقط ياداوي كنم ٣ ماه پيش كه من ترشح داشتم و آزمايش چيزي نشان نداد فقط به مدت ٩ روز قرص دوكسي فرم تجويز كردن كه كمك به ترشح كرد و بعد از ٢ هفته از اين قرص، حدود ٤٠ عدد قرص سيپروفلوكساسين تجويز كردن. نميدونم چرا خوب نميشم . ميشه راهنماييم كنين. ممنون از لطف شما.
    1. تصویر کاربر امير پنجشنبه ۲۳ شهریور ۱۳۹۶ ۱۶:۵۸( 1 سال پیش)
      سلام
      ممنون ميشم اگه زودتر من رو راهنمايي كنين.
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۴ شهریور ۱۳۹۶ ۱۶:۱۱( 1 سال پیش)
    3. تصویر کاربر امير جمعه ۲۴ شهریور ۱۳۹۶ ۱۹:۰۲( 1 سال پیش)
      سلام
      يعني همون قرص لووفلوكساسين٥٠٠ با داكسي سيكلين بايد استفاده كنم؟ممنون
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۴ شهریور ۱۳۹۶ ۲۰:۳۰( 1 سال پیش)
      بله
    5. تصویر کاربر امير شنبه ۲۵ شهریور ۱۳۹۶ ۲۰:۵۲( 1 سال پیش)
      ممنون از راهنماييتون
    6. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۶ شهریور ۱۳۹۶ ۰۶:۵۸( 1 سال پیش)
      موفق باشيد
    7. نمایش سایر 5 پاسخ
  • تصویر کاربر میلاد پنجشنبه ۱۶ شهریور ۱۳۹۶ ۱۷:۵۰( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    love 061:
    باسلام.مدت زیادیه که ادرارم بسیار زر پررنگ هست و انتهای ادرارم هم به درستی خارج نمیشه و حس میکنم تا ختنگاه اومده ولی برگشت پیدا میکنه و پس از زمان یک رب و شایدم کمتر مابقی اون ادرار میاد.و نا گفته نماند که انتهای ادرارم ماده زردرنگی خروج میکنه که همین ماده رو موقع خروج منی میبینم.و منی بنده زرد هستش.تشکر میکنم پاسخ بدید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۶ شهریور ۱۳۹۶ ۱۷:۵۰( 1 سال پیش)
درحال دریافت اطلاعات

آدرس مطب

آدرس مطب : تهران ، خ میرزای شیرازی , نرسیده به خ شهید بهشتی, کوچه شهدا , پلاک 22 , طبقه 4, واحد 20
کلیه حقوق مادی و معنوی برای دکتر محمد جباری محفوظ می باشد . هر گونه کپی برداری با ذکر منبع و لینک مجاز می باشد.
طراحی سایت پزشکی با همیارسیستم
پرسش از دکتر