نمایش منوی کناری

تنگی مجرای ادراری یا پیشابراه

تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) تاثیر قابل ملاحظه ای در کیفیت زندگی دارد، و می تواند منجر به عفونت ادراری، سنگ مثانه، آسیب عضلات و اعصاب مثانه، ایجاد فیستول، انتشار عفونت به خون و دیگر اعضای بدن (sepsis)، و در نهایت نارسایی کلیه شود.

همه تنگی ها در اثر آسیب به لایه پوشاننده مجرای ادراری (پیشابراه) یا بافت اسفنجی زیرین آن و در نهایت تغییر ماهیت بافت آسیب دیده و تشکیل فیبروز در طی فرآیند ترمیم رخ می دهد (شکل ۱). آسیب های کوچک بافت پوششی مجرای ادراری (پیشابراه) باعث خروج ادرار به بافت اسفنجی و بروز واکنش های فیبروتیک درون بافت اسفنجی می شود. در زمان آسیب این فیبروز می تواند بدون علامت باشد ولی با گذشت زمان و بتدریج قطر داخلی مجرای ادراری (پیشابراه) باریک شده و منجر به علائم ادراری انسدادی می شود.

تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) حدود ۵۰۰۰ ویزیت بیمارستانی و یک و نیم میلیون ویزیت در مطب را در هر سال در آمریکا شامل می شود. اگرچه آماری در ایران در این مورد موجود نمی باشد ولی میزان بروز و شیوع آن در ایران نیز زیاد و قابل ملاحظه است.  سیر طبیعی تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) در بیماران درمان نشده به گونه ایست که می تواند با عوارض زیادی همراه باشد. عوارض تنگی های مجرای ادراری (پیشابراه) در جدول زیر آمده است:

Urethral stricture02

میزان بروز تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) بین ۲۰۰ تا ۱۲۰۰ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر تخمین زده شده است و این میزان بروز در افراد بالای ۵۵ سال بطور چشمگیری افزایش می یابد. هزینه ای که این بیماری به سیستم سلامت کشور وارد می کند قابل توجه است بطوریکه هزینه ی سالیانه تحمیل شده به دلیل تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) در کشور آمریکا در سال ۲۰۰۰ حدود ۱۹۱ میلیون دلار تخمین زده شده است.

انواع تنگی مجرای ادراری

تنگی های مجرای ادراری (پیشابراه) به دو نوع تقسیم می شوند:

  1. تنگی های بخش قدامی (انتهایی)
  2.  تنگی های بخش خلفی (ابتدایی) مجرای ادراری (پیشابراه).

تنگی های بخش قدامی مجرای ادراری (پیشابراه) عموما ناشی از عفوونت مثل عفونت های ناشی از گونوره (سوزاک)، التهاب مجرای ادراری (پیشابراه) مثل ابتلا به بیماری لیکن اسکلروزیس یا BXO، ضربه به آلت تناسلی، ضربه به زیر کیسه بیضه (ناحیه پرینه یا نشیمنگاه که حد فاصل مقعد و کیسه بیضه می باشد و به آن آسیب زین اسبی نیز می گویند)، و سابقه جراحی قبلی هیپوسپادیاس می باشد.

تنگی مجرا

درحالی که تنگی های بخش خلفی مجرای ادراری (پیشابراه) معمولا به دنبال سوند گذاری، تابیدن اشعه به ناحیه لگن، رادیکال پروستاتکتومی یا دیگر جراحی های پروستات، و آسیب های ناشی از ضربه به لگن بویژه شکستگی لگن بدنبال تصادف یا سقوط از ارتفاع ایجاد می باشد. گاهی اوقات علت تنگی مادرزادی بوده و یا اینکه علت مشخصی برای آن پیدا نمی شود.

بخوانید  پروتز آلت

تنگی پیشابراه

علت تنگی مجراری ادراری در مردان

شایع ترین علت بروز تنگی در مردان دست کاری هایی است که توسط پزشکان و پیراپزشکان بر روی مجرای ادراری انجام می شود. سوندگذاری نادرست و جراحی پروستات یا تومورهای مثانه از طریق پیشابراه شایع ترین از علل تنگی مجرای ادراری در مردان هستند.

۱- ضربه به مجرای ادراری

 با توجه به طولانی بودن پیشابراه در مردان احتمال صدمه به مجرا زیاد می باشد این آسیب می تواند ناشی از موارد زیر باشد:

  • سقوط از ارتفاع
  • تصادف با وسایط نقلیه و شکستگی لگن
  • لگد خودن حین ورزش های رزمی و منازعات
  • دوچرخه سواری و اسب سواری
  • اصابت تیر یا ترکش در جنگ
  • ماندن زیر آوار
  • گازگرفتگی توسط حیوانات

۲- عفونت

عفونت های مجرای ادراری ناشی از سکس مانند سوزاک در صورتی که درمان به موقع و مناسب نشوند، می تواند باعث بروز تنگی شود. امرزوه با افزایش درمان زود هنگام این دسته از عفونت ها، خوشبختانه احتمال بروز تنگی پیشابراه بدلیل عفونت کاهش یافته است.

۳- لیکن اسکلروزیس

این بیماری که به آن BXO نیز گفته می شود التهاب مزمن و پیشرونده ای است که در صورت درگیری سوراخ و مجرای ادراری می تواند باعث بروز تنگی در پیشابراه شود.

۴- علل مادرزادی

این علت نسبتا ناشایع است.

۵- علل ناشناخته

در برخی از بیماران علت مشخصی را برای بروز تنگی مجرای ادراری نمی توان پیدا کرد.

علت تنگی مجرای ادراری در زنان

مجرای ادراری در زنان کوتاه و حدود چهار سانتیمتر طول دارد و توسط بافت های اطراف بویژه استخوان لگن احاطه شده است؛ لذا شیوع بروز تنگی مجرای ادراری در زنان به مراتب کمتر از مردان می باشد. از علل تنگی پیشابراه در زنان می توان به موارد زیر اشاره کرد:

⚠ عفونت های مزمن و طول کشنده

⚠ بیماری التهابی لیکن اسکلروزیس

⚠ زایمان های سخت و طولانی که با آسیب بافتی پیشابراه همراه باشد

⚠ مادرزادی

⚠ جراحی های لگنی

⚠ ناشناخته

تشخیص و ارزیابی تنگی مجرای ادراری (پیشابراه)

علائم تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) شامل زور زدن حین ادرار کردن، عدم تخلیه کامل ادرار، جریان ادرار ضعیف، و همچنین سابقه عفونت های ادراری مکرر و ادرار خونی می باشد.

بخوانید  انحنای مادرزادی آلت تناسلی

عکس رنگی از مجرای ادراری (پیشابراه) و مثانه می تواند محل، طول و شدت تنگی را مشخص کند بطوری که در عکس رنگی تنگی بصورت باریک شدن قطر داخلی مجرای ادراری (پیشابراه) در محل تنگی و متسع بودن مجرای ادراری (پیشابراه) قبل از تنگی دیده می شود. برای تشخیص از سیستوسکوپی (روشی که در آن با دستگاهی که به آن سیستوسکوپ می گویند مجرای ادراری (پیشابراه) و مثانه با نگاه و دید مستقیم دیده می شود) نیز استفاده می شود.

تنگی مجرا

درمان تنگی مجرای ادراری

درمان تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) به روش متسع کردن (Urethral dilation)

روش های متعددی برای اتساع تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) وجود دارد مثل بالون زدن، استفاده از سوندهای فلزی مخصوص این کار، یا اتساع تنگی بوسیله سوند و توسط خود بیمار.

درمان تنگی مجرای ادراری (پیشابراه) به روش بریدن تنگی (Internal urethrotomy)

بریدن تنگی زیر دید مستقیم (یورتروتومی) بوسیله تیغ مخصوصی که از داخل سیستوسکوپ عبور می کند انجام می شود و بعد از آن برای چند روز سوند تعبیه می شود. در مقایسه ای که بین دو روش متسع کردن و بریدن تنگی زیر دید مستقیم (یورتروتومی) از نظر میزان موفقیت و میزان عود مجدد تنگی انجام شده تفاوتی دیده نشده است.

در کل میزان موفقیت درمانی با این روش حدود ۲۰% تا ۳۰% تخمین زده می شود لذا بعضی ارولوژیست ها سوند زدن توسط خود بیمار بعد از برش با تیغ را به منظور کاهش میزان عود توضیه می کنند. اما در بعضی مطالعات دیگر دیده شده که نه تنها سوند زدن توسط خود بیمار بعد از برش با تیغ (یورتروتومی) باعث کاهش میزان عود نمی شود بلکه می تواند باعث بروز عوارض دراز مدت قابل توجه و درنهایت خودداری مریض از ادامه این کار شود. هرچه طول تنگی بیشتر باشد احتمال عود نیز بیشتر است.

عواملی که باعث افزایش میزان عود می شوند عبارتند از: سابقه یورتروتومی قبلی، تنگی های بیش از ۲ سانتیمتر، وجود تنگی های متعدد، وجود عفونت ادراری در هنگام یورتروتومی، وجود تنگی در ناحیه مجرای پنایل (بخشی از مجرای ادراری که در داخل آلت تناسلی قرار دارد) و تنگی مجرای ادراری در ناحیه اسفنکتری(مجرای ممبرانوس)، و تنگی هایی که همراه با فیبروز وسیع در بافت اسفنجی اطراف مجرای ادراری (پیشابراه) می باشد. موارد فوق به پزشک کمک می کند تا بیمارانی که مناسب این روش درمانی هستند را به درستی انتخاب کند.

بخوانید  اندازه آلت تناسلی مردان بر حسب سن

تنگی مجرا قبل و بعد از عمل

مراقبت های بعد از عمل تنگی مجرای ادرار

– بیماران ضمن انجام پیاده روی روزانه، از انجام هر گونه کار سنگین که باعث ایجاد فشار به ناحیه عمل می شود، پرهیز کنند.

– مصرف فراوان مایعات به ویژه آب بسیار توصیه می شود تا جایی که رنگ ادرار بی رنگ و سفید شود؛ این کار از بروز عفونت پیشگیری می کند. توجه کنید که رنگ ادرار نباید زرد پررنگ باشد.

– بهداشت ناحیه عمل بسیار مهم است. سوندها باید تمیز باشند و هیچ گونه ترشحی به آنها نچسبیده باشد. لذا شست و شوی روزانه ی محل عمل بسیار مهم است.

– آنتی بیوتیک و داروهایی که پزشک تجویز کرده است، حتما می بایست به موقع مصرف شوند.

تنگی مجرای ادراری در کودکان

تنگی مجرای ادراری در کودکان غالبا مادرزادی بوده و یا بدنبال ترمیم و جراحی ناموفق بیماری هیپوسپادیاس بوجود می آید. کودکان نسبت به عوارض تنگی مجرا حساس تر بوده و بایستی که در اولین فرصت جراحی و تنگی برطرف گردد.

علائم تنگی مجرای ادراری

– کاهش فشار ادرار

– باریک شدن جریان ادرار

– قطع و وصل شدن ادرار

– سوزش ادرار

– تکرر ادرار

– قطع و وصل شدن جریان ادرار

– عدم تخلیه کامل ادرار

عوارض تنگی مجرای ادرار

از جمله عوارض تنگی مجرا می توان به موارد زیر اشاره کرد:

🚫 عفونت های ادراری عود کننده

🚫 سنگ مثانه

🚫 سنگ مجرای ادراری

🚫 دیورتیکول مجرای ادرای (دیورتیکول حفره ای است کیسه مانند که قبل از تنگی و در اثر فشار بالای ادرار بوجود می آید.

🚫 بی اختیاری ادراری

🚫 ناباروری

🚫 مثانه تحریک پذیر یا بیش فعال

🚫 نارسایی کلیه

آیا تنگی مجرا باعث معافیت می شود؟

قوانین و شرایط معافیت پزشکی سربازی با گذشت زمان تغییر می کنند؛ لذا برای اطلاع از اینکه تنگی مجرای ادراری باعث معافیت پزشکی می شود یا نه، به سایت سازمان وظیفه عمومی مراجعه کنید. در گذشته به اینصورت بود که اگر تنگی مجرا قابل درمان باشد، بیمار مشمول معاف از رزم می شود و اگر قابل درمان نباشد، معافیت دائمی داده می شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

این مطلب را در شبکه‌های اجتماعی به‌اشتراک بگذارید:
برای کمک به بهتر شدن مطلب فوق به آن امتیاز دهید
تنگی مجرای ادراری یا پیشابراه
4.3 (85.33%) 15 رای

سوال پزشکی دارید ؟!؟

همین الآن از طریق صفحه پرسش از دکتر سوال خود را بپرسید و پاسخ خودتون را دریافت کنید !

سیستم پرسش و پاسخ

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.
امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر amin یکشنبه ۲۷ آبان ۱۳۹۷ ۱۳:۰۸( 2 روز پیش) مشاهده پرسش
    سلام
    من شهریور ماه به پزشک مراجعه کردم و تشخیص از راه مقعد التهاب پروستات بود قرص های زیر را برای یک ماه مصرف کردم.
    لووفلوکساسین ۵۰۰ میلی گرم
    تامسولوسین۰/۴
    آزیترومایسن شفا ۲۵۰
    مشکل ادرار حل شده .اما در سر آلتم سوزش دارم ( در زمان ادرار کردن هیچ گونه سوزشی وجود ندارد ) به دکتر گفتم و قرص 120 کوتریموکسازول400/80 هر 12 ساعت 2 عدد برام نوشتن. با این وضع هنوز سوزش سر التم از بین نرفته است و سوزش دارم. برای اینکه سوزش کم بشه اب گرم روی التم میریزم که برای مدتی سوزش برطرف میشود.

    ضمنا بعد از خروج منی سوزش سر الت برام پیش میاد.آیا خروج منی برای درمان مناسب است ؟
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۶ آبان ۱۳۹۷ ۰۹:۲۳( 3 روز پیش)

      سلام

      مدتی شب ها هنگام خواب پماد هیدروکورتیزون چشمی به سر الت در محلی که شوزش دارید بزنید اید بهتر شدید. خروج منی تاثیر مثبت بر روی التهاب پروستات دارد.

    2. تصویر کاربر amin یکشنبه ۲۷ آبان ۱۳۹۷ ۱۲:۳۲( 2 روز پیش)
      سلام
      ممنون از پاسخ.
      از عطاری عنبر نسا گرفتم و سر التم را روی دود عنبر نسا قرار دادم که پوست پوستی شد ، کمی نیز از سوزش کاسته شده است.
      خواستم بدونم صلاح میدونید این شیوه رو ادامه بدم ؟
      با تشکر
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۷ آبان ۱۳۹۷ ۱۲:۳۶( 2 روز پیش)

      نظری ندارم

    4. تصویر کاربر amin یکشنبه ۲۷ آبان ۱۳۹۷ ۱۲:۵۷( 2 روز پیش)
      آقای دکتر علت این سوزش قارچ هست ؟
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۷ آبان ۱۳۹۷ ۱۳:۰۸( 2 روز پیش)

      التهاب

    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر فیروزحسین دوشنبه ۲۱ آبان ۱۳۹۷ ۰۹:۳۹( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر عکسو میفرستمم اما فکر کنم رنگی نیست آخه چندوقت پیش دکترکه رفتم برام رودفترچه نوشتن ورفتم بیمارستان این عکسو گرفتن.اگه نظرتون رو درمورد عکس بگین ممنون میشم ودرطول 3ماه گذشته چنددفعه ادرارم بند اومد وخیلی درد دارم.خیلی خیلی ازتون سپاسگزارم بخاطرزحمات زیادتون.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۰ آبان ۱۳۹۷ ۰۸:۲۶( 1 هفته پیش)

      سلام

      تنگی تان خیلی شدید هست ولی با جراحی باز با احتمال بالای ۹۵ درصد مادام العمر بهبود خواهید یافت.

    2. تصویر کاربر فیروزحسین یکشنبه ۲۰ آبان ۱۳۹۷ ۱۱:۳۰( 1 هفته پیش)
      سلام ببخشید اقای دکتر من شهرستان بیرجندهستم وفقط بیمه سلامت دارم.خیلی عذر خواهم میشه بفرمایین حدودا هزینه عمل چقدرهست،و اینکه بی زحمت منو راهنمایی کنید واسه بیمه،چون بیمه سلامت دارم وخودم یه کارگرم اگه بیمارستانی یا جایی مدنظرتون هست که هزینش کمترمیشه ممنونتون میشم راهنماییم کنید یااگه خودتون هم عمل میکنید. خدا خیرتون بده خیلی ممنونم
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۰ آبان ۱۳۹۷ ۱۲:۱۶( 1 هفته پیش)

      سلام

      این عمل حساسی است و اگر بخوبی انجام نشود نتایج رضایت بخشی نخواهد داشت لذا بهتر است توسط فوق تخصص این رشته انجام شود. من بیمارستان خصوصی خاتم الانبیاء ص عمل می کنم اگر بجز بیمه سلامت، بیمه ی تکمیلی دارید می توانید مراجعه کنید. در غیر اینصورت حدود کل هزینه بین ۸ تا ۱۰ میلیون می شود.

    4. تصویر کاربر فیروزحسین یکشنبه ۲۰ آبان ۱۳۹۷ ۱۳:۵۶( 1 هفته پیش)
      درسته خیلی ممنون وتشکر بابت راهنمایی هاتون.بعد قبل ازاینکه عمل کنم ودرمان بشم اگه رابطه جنسی داشته باشم ایرادی داره یا نه.یعنی تنگی مجرا بدتر نخواهد شد یا نه.
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۱ آبان ۱۳۹۷ ۰۹:۳۹( 1 هفته پیش)

      ایرادی ندارد

    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر علی سه شنبه ۸ آبان ۱۳۹۷ ۱۲:۱۶( 3 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام دکتر
    استمنا در جوانان باعث بی پی اچ میشه؟؟
    اندازه پروستات در سن بیست تا سی ساال چه اندازه است؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۸ آبان ۱۳۹۷ ۱۲:۱۶( 3 هفته پیش)

      سلام 
      استمنا در جوانان باعث بی پی اچ میشه؟؟.............................خیر
      اندازه پروستات در سن بیست تا سی ساال چه اندازه است؟............بین 10 تا 20

  • تصویر کاربر عبدل دوشنبه ۷ آبان ۱۳۹۷ ۰۹:۲۰( 3 هفته پیش) مشاهده پرسش
    A.a:
    سلام خسته نباشید
    من بابت سوال قبلی مزاحم شدم.
    مشکلم این بود که بعد از ادرار احساس میکردم مقداری ادرار در مجرا(قسمت آلت)باقی میماند.بعد از این احساس،استبرا هم انجام میدم ولی چیزی بیرون نمیاد.فقط یه چیزی رو زیر آلتم احساس میکنم(شبیه احساس درد) و احساس میکنم که تو لوله مجرا ادرار باقی مونده.

    آزمایش خون و ادرار و سونو از کلیه و مثانه گرفتم دکتر گفت مشکلی از لحاظ جسمانی نداری و مشکل تو وسواس هست و باید بری پیش روانپزشک.رفتم و دارو داد.یه چندروزی خوب شدم ولی دوباره همون حالت بهم دست داده.البته داروهایی که دکتر دادن رو هنوز دارم استفاده میکنم چون باید تا آخر استفاده کنم.بنظر شما هم مشکل بنده وسواس هست یا احتمال مشکل دیگری در لوله مجرای من وجود دارد؟
    اجرکم عندالله
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۷ آبان ۱۳۹۷ ۰۹:۲۰( 3 هفته پیش)

      سلام

      به نظر من وسواس هست اگرچه اگر می خواهید بیشتر مطمئن شوید می توانید سیستوسکپی هم بکنید تا داخل مجرا با دوربین دیده شود.

  • تصویر کاربر علی پنجشنبه ۲۲ شهریور ۱۳۹۷ ۲۰:۲۲( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام اقای دکتر به نظر شما ماساژ به همراه استفاده روغن خراطین در افزایش الت تناسلی تاثیر دارد یا نه
    ایا ضرری دارد که امتحان کرد
    و ایا ماساژ تاثیر گذار هست
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۲ شهریور ۱۳۹۷ ۲۰:۲۲( 2 ماه پیش)
      سلام
      اقای دکتر به نظر شما ماساژ به همراه استفاده روغن خراطین در افزایش الت تناسلی تاثیر دارد یا نه ؟.........................به هیچ وجه
      ایا ضرری دارد که امتحان کرد.........................چون معلوم نیست ترکیباتش واقعا چی هست اصلا توصیه نمی کنم
      و ایا ماساژ تاثیر گذار هست؟...................خیر
درحال دریافت اطلاعات

آدرس مطب

آدرس مطب : تهران ، خ میرزای شیرازی , نرسیده به خ شهید بهشتی, کوچه شهدا , پلاک 22 , طبقه 4, واحد 20
کلیه حقوق مادی و معنوی برای دکتر محمد جباری محفوظ می باشد . هر گونه کپی برداری با ذکر منبع و لینک مجاز می باشد.
طراحی سایت پزشکی با همیارسیستم
پرسش از دکتر