بیماری واریکوسل چیست؟

در این مقاله مطالعه می کنید:

واریکوسل اتساع و پیچ خوردگی غیرطبیعی شبکه وریدی (سیاهرگی) بالای بیضه‌ها است. به طورکلی علل بروز واریکوسل را به سه دسته ی ژنتیکی، اختلالات داخلی رگ ها وعوامل مربوط به ساختار فیزیکی بدن (Body habitus) تقسیم می کنند.

خون رسانی به بیضه از طریق سه سرخ رگ عروقی مستقل صورت میگیرد و تخلیه خون کثیف از بیضه توسط شبکه سیاهرگی (شبکه ی پمپینیفرم ) انجام می شود که این سیاهرگ ها در ادامه ی مسیر خود به سیاهرگ کلیه در سمت چپ و سیاهرگ اجوف تحتانی در سمت راست تخلیه می شوند. این بیماری به علت گشاد شدن غیر طبیعی شبکه ی سیاهرگی بیضه و سیاهرگ طناب بیضه ایجاد می شود.

سن ابتلا به واریکوسل

این بیماری به ندرت در سن پایین تر از ده سال دیده می شود و بروز آن بین 10 تا 15 سالگی به شدت افزایش می یابد که می تواند نشان دهنده ی ارتباط آن با بلوغ فرد باشد. شیوع این بیماری در بزرگسالان برابر با 8 تا 16 درصد می باشد. اگر چه اغلب موارد این بیماری در طرف چپ گزارش شده ولی در گزارشات جدید تر شیوع موارد دو طرفه افزایش یافته و در 15 تا 50 درصد موارد واریکوسل به صورت دو طرفه مشاهده می شود. به طور کلی بروز جداگانه ی واریکوسل در سمت راست شایع نبوده و دراین صورت باید به وجود یک توده که بر روی سیاهرگ ها فشار می آورد و مانع بازگشت خون می شود مشکوک شد.

واریکوسل

شدت و درجه واریکوسل

تقسیم بندی شدت واریکوسل به هنگام معاینه به صورت زیر است:

واریکوسل درجه 1: فقط در زمان افزایش فشار داخل شکم در هنگام زور زدن قابل لمس است.

واریکوسل درجه 2 : به راحتی و بدون نیاز به زور زدن قابل لمس است ولی قابل رویت نیست.

واریکوسل درجه 3: سیاهرگ های متسع و گشاد شده بدون نیاز به زور زدن از ورای پوست کیسه بیضه به راحتی قابل رویت است.

اگر میزان شیوع این بیمار را به طور کلی 15 درصد درنظر بگیریم، 9% موارد درجه 1، 4% موارد درجه 2 و 2% آن درجه 3 است.

علت بروز واریکوسل

به طورکلی علل بروز واریکوسل را به سه دسته ی ژنتیکی، اختلالات داخلی رگ ها وعوامل مربوط به ساختار فیزیکی بدن (Body habitus) تقسیم می کنند. در یک مطالعه ریسک بروز واریکوسل در اقوام درجه یک بیماران مبتلا به این بیماری به خصوص در برادران بیمار را 4 تا 8 برابر جمعیت عمومی گزارش کردند.

فقدان دریچه ی سیاهرگی یا نارسایی در عملکرد دریچه ای سیاهرگ های طناب بیضه ی چپ می تواند باعث برگشت خون به شبکه ی سیاهرگی بیضه و در نتیجه اتساع آن شود.

تاثیرات مخرب ناشی از این بیماری بر روی بیضه ها قابل توجه بوده و به اثبات رسیده است. نمونه برداری از بیضه های بیماران مبتلا به این بیماری یک طرفه نشان دهنده ی توقف در بلوغ اسپرم ها و کاهش تولید اسپرم و همچنین کاهش ضخامت و قطر لوله های اسپرم ساز است.

نکته قابل توجه اینجاست که حتی در واریکوسل یک طرفه، تغییرات مخرب در هر دو بیضه دیده می شود البته شدت آن در بیضه ی مبتلا به این بیماری بیشتر است. از دیگر تغییرات مشاهده شده در نمونه برداری بیضه ی این بیماران می توان به اختلال در سلول های تولید کننده ی تستوسترون و سلولهای موثر در اسپرم سازی و همچنین اختلال در مویرگ های بیضه اشاره کرد.

درمان واریکوسل

واریکوسل، با تغییرات بیوشیمیایی خاصی نیز همراه است. کاهش غلظت تستوسترون داخل بیضه و در موارد واریکوسل درجه ی 3 حتی کاهش غلظت تستوسترون در خون نیز دیده شده است.

از اثرات منفی ثابت شده واریکوسل بر بیضه، کاهش رشد بیضه است که ارتباط معکوس با کیفیت بیضه دارد.

بزرگ تر شدن بیضه پس از عمل جراحی واریکوسل اگرچه نشانه ی موفقیت در درمان محسوب می شود ولی الزاما به معنای بهبود کیفیت اسپرم بیمار نیست.

تاثیر واریکوسل بر روی کیفیت اسپرم نیز قابل مشاهده است و شامل تغییراتی مانند کاهش حرکت اسپرم ها، افزایش اسپرم های نابالغ واسپرم های با اشکال غیر طبیعی می باشد.

علل مختلفی برای تغییرات ذکر شده به دنبال این بیماری مطرح شده است از این علل می توان به افزایش فشار سیاهرگی و جریان معکوس مواد سمی از غدد فوق کلیوی به بیضه اشاره کرد.

از منطقی ترین علل می توان به آسیب حرارتی ناشی از این بیماری به بیضه ها اشاره نمود. دمای داخل بیضه به طور طبیعی بین 33 تا 34 درجه ی سانتیگراد بوده و این دما جهت تولید اسپرم طبیعی الزامی است ولی با بروز واریکوسل دمای بیضه ها بالاتر رفته و منجر به بروز اختلال در فرآیند اسپرم سازی بیضه ها می شود.


بیشتر بدانید…

عوارض عمل واریکوسل


دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

 دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
3.7/5 - (14 امتیاز)

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 2روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

   برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر میرمحمد شنبه ۱۰ شهریور ۹۷( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 202 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید من یک سال هست عمل واریکوسل انجام دادم ایا چیز های سنگین ور دارم مشکلی پیش میاد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۰ شهریور ۹۷( 5 سال پیش)
      سلام
      احتمال عود را بالا می برد.
  • تصویر کاربر adel سه شنبه ۶ شهریور ۹۷( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 243 مشاهده پرسش
    :
    سلام اقای دکتر بنده چند وقت پیش روی آلتم دو سه تا جوش‌ریز در اورده بودم اولین جوشی که در اورده بودم حالت جوش چرکی دستکاری کردم و بعد از چند وقت بزرگتر شد و داخلش حالت سفید رنگ داشت اما فشار میدادم مایعی ازش خارج نمیشد یک بار از ژیلت استفاده کردم کنار همون جوش ها پوست آلتم زخم شد انگار وتعدادی زیادی زخم رو پوست التم افتاده بود که به دکتر عمومی مراجعه کردم ایشون گفتن زگیل تناسلی اما به خاطر وسواس و فویبا بیماری که دارم به دکتر های متخصص زیاد مراجعه کردم و هیچ کدومشون نظرشون زگیل نبود برخی نظرشون جوش معمولی بود برخی هم نظرشون جوش عفونی بود یک دکتر هم نشخیص ملوسکوم داد و اخرین دکترم پماد مو پروسین تجویز کرد و از بین رفتن تقریبا اما به دلیل وسواس و ترس همش درگیر و نگاه میکنم چیز جدیدی اتفاق نیافتاده باشه که چند وقت زیر آلت تناسلی و ختنه گاه حالت پوست غیر‌ طبیعی نسبت به اطراف آن میبینم اما نمیدونم این حالت طبیعی هست از قبل بوده یا این حالت زگیل هستش
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۶ شهریور ۹۷( 5 سال پیش)
      سلام
      همگی طبیعی هستند.
  • تصویر کاربر افشین یکشنبه ۴ شهریور ۹۷( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 186 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر از کجا بفهمیم واریکوسل دارم
    ممنون از لطف شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۴ شهریور ۹۷( 5 سال پیش)
      سلام
      خودتان غالبا متوجه نمی شوید با معاینه توسط ارولوژیست یا سونوگرافی از بیضه ها تشخیص داده می شود.
  • تصویر کاربر عقیل دوشنبه ۸ مرداد ۹۷( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 302 مشاهده پرسش
    سلام روز بخیر
    من ۶ روز پیش عمل واریکوسل گرید ۳ سمت چپ انجام دادم.چند روز گذشته با سنگینی بیضه مواجه شدم امروز صبح سمت چپم ورم کرده و قسمت تحتانی الت هم از سمت چپ به شکل یک توده کشیده باد کرده خواستم بدونم طبیعی هستش یا خیر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۸ مرداد ۹۷( 5 سال پیش)
      سلام
      بدون معاینه نمیشه نظری داد ممکنه طبیعی یا غیر عادی باشد بهتره توسط پزشک تان معاینه شوید
  • تصویر کاربر جلالی دوشنبه ۸ مرداد ۹۷( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 189 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشیت
    جناب دکتر بعد از یک هفته عمل واریکوسل سمت چپ..یک روز کمردرد بعد و پهلو درد و عرق کردن و مکرر ادرار دارم و سوزش الت بدی گرفتم دلیلش میتونه چی باشه؟؟
    ممنون از شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۸ مرداد ۹۷( 5 سال پیش)
      سلام
      شاید دچار عفونت شده باشید بهتره توسط پزشک معالج تان معاینه شوید
درحال دریافت اطلاعات

از دکتر بپرسید

ویزیت Whatsapp

تماس با مطب

نوبت دهی اینترنتی

پرسش از دکتر