نمایش منوی کناری

بی اختیاری ادراری

وظیفه مثانه ذخیره ادرار می باشد. هر گاه مثانه نتواند این وظیفه را به خوبی انجام دهد منجر به بروز علائمی در ذخیره ادرار یا ادرار کردن، احتباس ادراری یا بی اختیاری ادراری می شود.

مثانه و پیشابراه ( مجرای خروج ادرار) از نظر عملکردی کاملا به هم وابسته بوده و عموما به عنوان یک واحد در نظر گرفته می شوند. بی اختیاری ادراری نسبت به خیلی از بیماری های مزمن اثرات اقتصادی بیشتری دارد. مثانه را یک “شاهد غیر قابل اعتماد” می نامند بطوری که علائم آن اغلب غیر اختصاصی است که نه باعث تشخیص علت بیماری شده و نه شدت اختلال را نشان می دهد.

ریزش ادرار

ارزیابی بیمارانی که با علائم ادراری مراجعه می کنند، شامل گرفتن شرح حال، معاینه بیمار و آزمایش های مربوطه می باشد. اندوسکوپی و رادیوگرافی اطلاعات مفیدی از ساختار سیستم ادراری می دهد و در موارد لزوم درخواست می شود. مطالعه یورودینامیک (تست نوار مثانه) فقط اطلاعات مربوط به عملکرد مثانه و پیشابراه را می دهد و در اختلال عملکرد مثانه توصیه می شود.

تعریف بی اختیاری ادراری

شکایت از خروج بی اراده ادرار باعث مشکلات اجتماعی یا بهداشتی می شود که البته در ایران بایستی مشکلات مذهبی را نیز به آن اضافه نمود. وقتی صحبت از بی اختیاری می شود بایستی موارد زیر را نیز جویا شد:

  1. نوع بی اختیاری
  2. دفعات وقوع بی اختیاری در شبانه روز
  3. شدت بی اختیاری
  4. عوامل تسریع کننده بی اختیاری
  5. اثرات اجتماعی و مذهبی بی اختیاری
  6. اثر بی اختیاری بر روی بهداشت و کیفیت زندگی
  7. اقداماتی که برای ممانعت از بی اختیاری استفاده می شود.
  8. آیا بیمار به دنبال کمک برای بی اختیاری خود هست یا خیر؟

انواع بی اختیاری ادراری

۱- بی اختیاری ادراری استرسی

خروج غیر ارادی ادرار به هنگام فعالیت، زور زدن، سرفه کردن، عطسه کردن. لازم به ذکر است این نوع بی اختیاری هیچ ارتباطی با استرس و اضطراب ندارد و در واقع به دنبال افزایش فشار داخل شکم بوجود می آید.

۲-بی اختیاری ادراری فوریتی

خروج غیر ارادی ادرار که بلافاصله به دنبال بروز احساس ناگهانی و شدید ادرار  رخ می دهد. این نوع بی اختیاری ادراری می تواند به صورت از دست دادن فقط چند قطره ادرار باشد یا این که به  هنگام وقوع بی اختیاری تمام ادرار به یک دفعه تخلیه شود.

مثانه عصبی

۳- بی اختیاری ادراری مرکب یا مختلط

در این نوع، هر دو نوع بی اختیاری استرسی و فوریتی وجود دارد.

۴- بی اختیاری ادراری مداوم

 به خروج بی اختیار ادرار به صورم مداوم و لاینقطع گفته می شود.

۵- بی اختیاری ادراری موقعیتی

به خروج ادرار در موقعیت های خاصی مثل حین مقاربت یا حین خندیدن گفته می شود.

۶- بی اختیاری ادراری سرریز (Overflow)

به نشت ادرار که حین احتباس ادراری بوجود می آید گفته می شود. در واقع این نشت ادرار سرریز ادراری است که به دنبال پرشدن بیش از حد مثانه رخ می دهد.

۷- آمدن چندقطره ادرار بعد از ادرار کردن

در این حالت بعد از اتمام ادرار و خارج شدن فرد از دستشویی باز هم چند قطره ای ادرار خارج می شود.

۸- شب شاشی

به بی ختیاری ادراری در طول خواب و در طی شب گفته می شود.

مثانه بیش فعال یا مثانه تحریک پذیر

به احساس فوریت در ادرار با یا بدون بی اختیاری فوریتی گفته می  شود که معمولا با تکرر ادرار (افزایش دفعات ادرار کردن در روز) و شب ادراری (بیدار شدن در شب به منظور ادرار کردن) همراه است.

درمان بی اختیاری ادرار

حس مثانه

حس مثانه عامل مهمی در کمک به کشف علت بی اختیاری ادرار می باشد که به یکی از پنج حالات زیر تقسیم می شود:

۱- حس نرمال

فرد از پرشدن مثانه آگاه است پر و افزایش احساس پرشدن مثانه دامه یافته تا به یک تمایل قوی برای ادرار کردن می رسد.

۲- افزایش حس

فرد یک احساس زود هنگام و مداوم برای تمایل به ادرار کردن دارد.

۳- کاهش حس

 فرد از پر شدن مثانه آگاه است ولی تمایل قوی برای ادرار کردن ندارد.

۴- فقدان حس

 بیمار احساس پر شدن مثانه یا تمایل به ادرار کردن ندارد.

۵-حس غیر اختصاصی

فرد حس اختصاصی به هنگام پری مثانه ندارد و پر شدن مثانه را به صورت پری شکم، علائم نباتی (مثل بی اشتهایی یا کم خوابی یا برعکس پر خوری و پرخوابی)، یا گرفتگی عضلات درک می کند. این علائم غیر اختصاصی به طور شایعی در بیماران با ضایعه عصبی بویژه آن هایی که آسیب و ضایعات طناب نخاعی دارند دیده می شود.

معاینه بیمار: معاینه بخش ضروری و الزامی بررسی علت بی اختیاری ادراری است. معاینه شکم، لگن، پرینه (نشیمن گاه)، معاینه عصبی، ارزیابی عضلات و ساختمان های کف لگن با معاینه دستگاه تناسلی و کانال واژن (مهبل) از مواردی است که حین معاینه بایستی مورد توجه قرار گیرد.

تعریف و طبقه بندی پرولاپس  احشاء لگنی (افتادگی رحم، افتادگی مثانه، افتادگی روده)

بیش از ۴۰ درصد از زنان با بی کفایتی اسفنکتر مجرای ادرار ( اختلال در عملکرد دریچه خروج ادراری)  سیستوسل (افتادگی مثانه) قابل توجهی دارند.

بی اختیاری ادرار در زنان

گاهی افتادگی احشاء لگنی به صورت کاذب باعث مخفی شدن بی اختیاری ادراری و پوضیده شدن ضعف دریچه خروجی ادراری می شود. در این مواقع با جا انداختن افتادگی احشاء لگنی، بی اختیاری خود را آشکار سازد.

افتادگی قابل توجه راست روده (رکتوم) می تواند باعث تخلیه ناکامل روده و حالت زورپیچ شود. افتادگی احشاء شکمی به طور مستقیم یا از طریق آثار روانی که برای بیمار بر جای می گذارد می تواند عملکرد و روابط جنسی فرد را تحت تاثیر قرار دهد.

تعریف افتادگی آحشاء لگنی

به نزول یا پائین آمدن یک یا بیش از یکی از موارد زیر گفته می شود:

دیواره قدامی واژن (مهبل)، دیواره خلفی واژن، راس یا نوک واژن (رحم / دهانه رحم) یا طاق واژن (در آن هایی که رحم خود را برداشته اند).

کسی که افتادگی احشاء لگنی ندارد طبقه صفر می گویند. افتادگی احشاء لگنی در ۴ گروه طبقه بندی می شود. افتادگی احشاء لگنی می تواند با بی اختیاری ادرار یا دیگر علائم ادراری مثل تکرر ادرارو عدم تخلیه کامل ادرار همراه باشد و همچنین همانطور که قبلا گفته شد می تواند بی اختیاری ادراری ار مخفی نماید.

افتادگی دیواره قدامی واژن (سیستوسل یا افتادگی مثانه)

نزول دیواره قدامی واژن به طوری که فاصله محل اتصال مثانه به پیشابراه با دهانه واژن (محل پرده بکارت) کمتر از ۳ سانتیمتر باشد.

افتادگی راس واژن (افتادگی رحم)

 افتادگی راس رحم ( بعد از برداشتن رحم) یا دهانه رحم به زیر نقطه ای که کمتر از ۲ سانتیمتر با دهانه واژن (محل پرده بکارت) فاصله دارد.

افتادگی خلفی قدامی واژن (رکتوسل یا افتادگی روده)

نزول دیواره خلفی واژن به طوری که فاصله محل اتصال نقطه میانی دیواره خلفی با دهانه واژن (محل پرده بکارت) کمتر از ۳ سانتیمتر باشد.

عملکرد عضلات کف لگن بایستی در حین معاینه ارزیابی شده و قدرت عضلات در سه گروه قوی، متوسط و ضعیف طبقه بندی می شود. این کار با مشاهده، لمس عضلات و بعضا استفاده از دستگاه های تخصصی مثل الکترومیوگرافی یا پرینئو متری انجام می شود.

معاینه راست روده از طریق مقعد ساده ترین کاری است که برای مشاهده اختلالات ساختاری و ارزیابی عضلات کف لگن در بچه ها و مردان انجام داد. این معاینه به تشخیص تجمع و متراکم شدن مدفوع در راست روده بویژه در بچه ها نیز کمک می کند.

ارتباط بین بی اختیاری ادراری و پرولاپس (افتادگی) احشاء لگنی

 بیمارانی که افتادگی شدید احشاء لگنی مثل سیستوسل (افتادگی مثانه) دارند ممکن است به دلیل پیچ خوردگی پیشابراه دچار انسداد مسیر خروج ادرار شده که با زور زدن بدتر می شود. از عوامل مستعد کننده برای بروز بیشتر علائم مثل تکرر ادرار و احساس فوریت در ادرار می توان به بالا بودن سن و آتروفی ( تحلیل) دستگاه ادراری تناسلی اشاره کرد.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

این مطلب را در شبکه‌های اجتماعی به‌اشتراک بگذارید:
برای کمک به بهتر شدن مطلب فوق به آن امتیاز دهید
بی اختیاری ادراری
4.4 (87.14%) 14 رای

سوال پزشکی دارید ؟!؟

همین الآن از طریق صفحه پرسش از دکتر سوال خود را بپرسید و پاسخ خودتون را دریافت کنید !

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل


 برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر مهدی جمعه ۱۹ مهر ۹۸( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    عرض سلام و ادب خدمت شما
    آقای دکتر الت من به پایین انحراف داشته و3 ماه پیش من عمل کردم . بخیه ای که برای صاف نگه داشته شدن زده شده رو روی آلت هنوز احساس میکنم . درد نداره اما در حالت نعوظ کمی اذیت میشم . میخواستم ببینم این سفتی بخیه همیشه هست و برطرف نمیشه ؟
    با تشکر از شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۹ مهر ۹۸( 1 هفته پیش)
    2. تصویر کاربر مهدی جمعه ۱۹ مهر ۹۸( 1 هفته پیش)
      ممنون از شما.
      اگر برطرف نشه آیا مشکل ساز هست
      و مثلا در رابطه جنسی مشکل ساز خواهد بود؟
      با تشکر از شما
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۹ مهر ۹۸( 1 هفته پیش)
      مشکل ساز نیست
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر علی دوشنبه ۸ مهر ۹۸( 2 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    وقت عالی بخیر و شادی، می بخشید که مسدع اوقات شریفتان می شوم ،برای رفع تکرر ادرار آیا کپسول پروستاتان می تواند مفید باشد؟ ضمنا چه مدت باید مصرف شود و دستور مصرف آن چگونه است؟لازم به توضیح است که بنده 36 سال سن دارم ، دو ماه قبل احساس کردم که دچار تکرر ادرا شده ام بطوریکه شدیداً اذیت می شدم به همین خاطر سریعاً یک آزمایش چک آپ کامل دادم که علاوه بر آنالیز ادرار در این آزمایش کشت ادرار هم عنوان شده و نتیجه آزمایش ها کاملاً نرمال می باشد، چون بنده دچار IBS هستم لذا یک سری آزمایش های گوارش را هم همراه دیگر آزمایش ها دادم و چون احساس پری مثانه را داشتم بعد از گرفتن نتیجه آزمایش ها سریعاً به یک متخصص اورولوژی هم مراجعه کردم ولی داروی تجویزی ایشان (پرازوسین 1 میلی گرم ) نتیجه ای نداد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۸ مهر ۹۸( 2 هفته پیش)
  • تصویر کاربر سحر جمعه ۱۲ مهر ۹۸( 2 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام ،اسفند ماه سال 93 پسرم عمل فتق اینگوینال راست انجام داد در 3 سالگی ،حین عمل گفتن سوراخ آلت هم تنگی داره ،بخیه زدن سر آلت رو بعد از چند روز هم بخیه افتاد.تیر ماه گذشته ،سال 97 ،پسرم شلوارک جین بدون لباس زیر پوشید ،و نوک آلتش یه تغییراتی پیدا کرد ،تا امسال هم همون طور مونده،تغییر نکرده . میخواستم بدونم اون بخیه نوک آلت باز شده؟؟؟،؟؟چکار باید کرد تا در بزرگ سالی به مشکل نخوره؟؟عکسش رو هم براتون میفرستم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۲ مهر ۹۸( 2 هفته پیش)

      سلام

      به نظر مشکلی در عکس وجود ندارد

  • تصویر کاربر فاطمه سه شنبه ۹ مهر ۹۸( 2 هفته پیش) مشاهده پرسش
    علت خروج ادرار بعد از دستشویی؟؟؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۹ مهر ۹۸( 2 هفته پیش)
  • تصویر کاربر علی دوشنبه ۸ مهر ۹۸( 2 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشید . مدتی هست که بعد از ادرار کردن استبرا می کنم و بعد از خارج شدن از دستشویی مایعی خارج نمیشد. ولی امروز بعد از ادرار کردن و استبرا کردن از دستشویی خارج شدم و چند دقیقه ای بعد متوجه شدم که از مجاری ادراری چند قطره مایع خارج شده ، با این حال آیا مشکلی هست و اینکه دلیلش چی هست ؟
    ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۸ مهر ۹۸( 2 هفته پیش)
درحال دریافت اطلاعات

آدرس مطب

آدرس مطب : تهران ، خ میرزای شیرازی , نرسیده به خ شهید بهشتی, کوچه شهدا , پلاک 22 , طبقه 4, واحد 20
کلیه حقوق مادی و معنوی برای دکتر محمد جباری محفوظ می باشد . هر گونه کپی برداری با ذکر منبع و لینک مجاز می باشد.
شرکت طراحی سایت و سئو همیار سیستم
پرسش از دکتر