ابعاد پروستات سالم چقدر است؟

پروستات، غده‌ی کوچکی در دستکاه تناسلی مردانه است و جلوی رکتوم (راست‌روده)، زیر مثانه، و اطراف پیشابراه قرار دارد. پیشابراه مجرایی برای خروج ادرار از مثانه است که از بین غده پروستات عبور می کند. ابعاد پروستات طبیعی به اندازه‌ی یک شاه‌بلوط است و کار اصلی آن تولید بخشی از مایع منی برای تغذیه و زنده ماندن اسپرم است. در این مقاله به ابعاد پروستات سالم در سنین مختلف می پردازیم.

حجم و اندازه نرمال پروستات چقدر است؟

در بزرگسالی وزن نرمال پروستات حدود 20 تا 25 گرم با ابعاد تقریبی 4 سانتیمتر عرض، 3 سانتیمتر ارتفاع و 3 سانتیمتر ضخامت است.

عکس پروستات سالم
جایگاه کلی پروستات در بدن

1_ الت تناسلی

2_ پیشابراه

3_ بیضه

4_ کیسه‌ ی بیضه

5_ مثانه

6_ وزیکول سمینال (کیسه‌ ی منی)

7_ پروستات

8_ مقعد

9_ راست‌روده

اندازه طبیعی پروستات چند میلیمتر است?

ابعاد پروستات سالم تا نیمه­ ی عمر یعنی تا حدود 40 سالگی، ثابت باقی می‌ماند. اندازه­ ی پروستات را می‌توان به راحتی به سه دسته‌ی «کوچک»، «متوسط» و «بزرگ» تقسیم کرد. با این حال، اورولوژیست­ها به جای وزن، از حجم به عنوان مشخصه­ی پروستات یاد می‌کنند. این اطلاعات را با استفاده از امواج فراصوت (سونوگرافی) می‌توان به دست آورد. به طور کلی، اندازه نرمال پروستات را به صورت 3 سانتیمتر ارتفاع، 4 سانتیمتر عرض، 3 سانتیمتر ضخامت و شکل آن را به شاه‌ بلوط تفسیر کرد.

حجم پروستات چقدر باید باشد؟

در کل حجم متوسط پروستات 20 سی سی، یعنی حدود 20 گرم است. اما باید بدانید این عدد از فردی به فرد دیگر متفاوت است. اما بصورت قراردادی میتوان اندازه های مختلف پروستات را بصورت زیر دسته بندی کرد:

پروستات کوچک بین 30 تا 40 میلی‌لیتر.


پروستات متوسط دارای حجم 40 تا 80 میلی‌لیتر


پروستات بزرگ دارای حجمی بین 40 تا 100 میلی‌لیتر است.


در حوالی 40 سالگی، پروستات شروع به بزرگ شدن می‌کند. در موارد هایپرپلازی خوش‌خیم پروستات، اندازه‌ی پروستات ممکن است نسبت به سایز معمولی آن 4 تا 5 بار بزرگ‌تر شود.

حجم طبیعی پروستات در سنین مختلف

اندازه پروستات بر اساس سن

فرمول محاسبه حجم پروستات

سه روش مرسوم برای اندازه گیری اندازه پروستات وجود دارد:

1_ معاینه پروستات با انگشت از طریق مقعد و راست روده (رکتوم)


2_ سونوگرافی پروستات از طریق شکم


3_دقیق­ترین روش، استفاده از سونوگرافی ترنس‌ رکتال-TRUS- (سونوگرافی از طریق مقعد و راست روده) می باشد که حجم پروستات را با استفاده از تخمین بیضوی پروستات مبتنی بر تعیین ارتفاع (H)، عرض (W) و طول (L) پروستات و از طریق فرمول زیر به دست آورد.

H × W × L × 0.523

اندازه پروستات برای عمل جراحی

در مورد پروستات‌هایی با اندازه‌ی کوچکتر از 80 گرم معمولا جراحی به روش بسته انجام می­شود که شایع ترین روش بسته را TURP می گویند یعنی با وسیله ای خاص بافت پروستات را از طریق پیشابراه تراش می دهند و تخلیه می کنند. در پروستات­های بزرگ‌تر از 80 گرم، نیاز به انجام جراحی پروستات باز یا پروستاتکتومی باز است. در این روش بعد از این که جراح برشی از ناف تا استخوان شرمگاهی زد، مثانه باز شده و بافت پروستات برداشته می‌شود.

🛑 همچنین بخوانید: درمان بزرگی پروستات بدون جراحی

بیماری‌های مربوط به پروستات

چندین بیماری روی پروستات تاثیر می‌گذارد:

پروستاتیت، یعنی التهاب پروستات با یا بدون عفونت پروستات


بزرگی خوش‌خیم پروستات، یعنی افزایش خوش خیم تعداد سلول­های پروستات (بزرگ شدن غیر طبیعی پروستات)


سرطان پروستات، یعنی تکثیر سلول‌های غیر طبیعی و بدخیم پروستات


شمار موارد جدید این بیماری‌ها از سنی به سن دیگر فرق می‌کند. هر بیماری در ادامه توضیح داده شده است.

پروستاتیت

پروستاتیت یک عفونت و یا التهاب حاد یا مزمن پروستات است که اغلب اوقات در مردان جوان بین 30 تا 50 ساله اتفاق می‌افتد. پروستات در محل تلاقی مجاری ادراری و دستگاه تناسلی مردانه قرار دارد، بنابراین، آلودگی باکتریایی مجرای ادرار و بلکه عفونت کل دستگاه ادراری (مثانه، مجرای ادرار، کلیه‌ها) می‌تواند باعث بروز پروستاتیت شود. این بیماری، علت 2 میلیون مشاوره‌ی پزشکی سالانه در فرانسه دارد.

در ایران هم تعداد زیادی از مراجعه کنندگان به مطب ارولوژیست ها را مردان جوان مبتلا به پروستاتیت تشکیل می دهند. شایع‌ترین نشانه‌های پروستاتیت حاد عبارتند از

1_ تب

2_ سوزش ادرار

3_ درد در ناحیه‌ی شرمگاهی

4_ و پروستات دردناک

که هنگام معاینه مقعدی پروستات مشخص میشود.

در پروستاتیت مزمن تب وجود ندارد و بیشتر با علائم ادراری و درد در ناحیه لگن بروز می کند. پروستاتیت معمولا با آنتی‌بیوتیک‌ها و داروهای ضد التهاب درمان می‌شود.

پروستاتیت

بزرگی خوش‌خیم پروستات

بزرگی خوش‌خیم پروستات (BPH) یعنی افزایش غیرنرمال و خوش خیم حجم پروستات. این بیماری خفیف است، و اغلب وقتی تشخیص داده می‌شود که نشانه‌های ادراری این بیماری که شامل موارد زیر می باشد ظاهر شود:

1_ تکرر ادرار

2_ فوریت در ادرار کردن

3_ تاخیر در شروع جریان ادرار

4_ باریک و کم زور شدن جریان ادرار

5_ شب بلند شدن برای تخلیه ادرار

6_ عدم تخلیه کامل ادرار

7_ سوزش ادرار

8_ قطره قطر ای شدن انتهای جریان ادرار

این تورم غده‌ی پروستات را بزرگی خوش خیم پروستات می‌گویند که به پیشابراه فشار می‌آورد و باعث ایجاد نشانه‌های فوق­ الذکر  می‌شود.

به طور متوسط، یکی از هر 10 مرد برای BPH خود نیاز به درمان جراحی خواهند داشت. بیماری از حدود 50 سالگی علائم خود را بروز می دهد میزان بروز بیماری با سن افزایش پیدا می‌کند.

وراثت و ژنتیک در اندازه پروستات و زمان شروع علائم و میزان و شدت علائم تاثیر دارد. بزرگی خوش خیم پروستات در بیش از 80 درصد مردان بالای 80 سال بروز می‌کند. اما تغییرات ایجاد شده توسط این پدیده برای همه‌ی مردان مشکل ایجاد نخواهد کرد. اگر هیچ مشکل جدی وجود نداشته باشد (مانند احتباس ادراری، عفونت ادراری، نارسایی کلیه، سنگ مثانه و خون ریزی در ادرار)، اولین قدم، درمان دارویی است. ولی در صورت مشکلات جدی که ذکر شد و عدم پاسخ به درمان دارویی توصیه به جراحی و بهبود وضعیت ادرار می‌شود.

آدنومای پروستات

سرطان پروستات

بدن انسان از سلول‌های زیادی تشکیل شده که در طول زندگی فرد مدام در حال تقسیم و تکثیر سلول­های جدید از یک سو و مرگ سلول های پیر و قدیمی از سوی دیگر هستند. گاهی اوقات این تعادل به هم خورده و سلول‌های جدیدی که ایجاد شده‌اند، معیوب هستند، بنابراین تکثیر آن‌ها به شیوه‌ای غیرمعمول است یعنی بدن بیش‌تر و بیش‌تر سلول‌‌های غیر طبیعی و بدخیم تولید می‌کنند و این، یعنی سرطان.

اکثریت موارد سرطان پروستات از نوع آدنوکارسینوما است؛ این سرطان از سلول‌های سنگفرشی پروستات نشات می‌گیرد.

سرطان پروستات، شایعترین سرطان در بین مردان است و هر سال بیش از یک میلیون مورد در دنیا با سرطان پروستات شناسایی می‌شوند.


⛔ با این حال، از آن‌جا که سرطان پروستات، بیماری است که به کندی پیش می‌رود، و به نسبت، در مردان مسن مشاهده می شود، نرخ مرگ و میر مرتبط با آن، متوسط است.


⛔ ریسک سرطان پروستات پیش‌رونده با سن افزایش پیدا می‌کند. بعد از 45 سال برای افرادی که سابقه‌ی فامیلی دارند، و بعد از 50 سال برای دیگران، زنگ خطر به صدا درمی‌آید.


⛔ همه‌ی سرطان‌های پروستات شدت یکسانی ندارند. 80 درصد سرطان‌های پروستات در مرحله‌ ی متمرکز اولیه تشخیص داده می‌شوند. یعنی زمانی تشخیص داده می شوند که سرطان محدود به بافت پروستات بوده و به خارج از پروستات انتشار نیافته است. رشد و پیشرفت این بیماری اغلب کند است و نشانه‌های خاصی ندارد. سرطان پروستات را می‌توان در جریان غربالگری بالای 50 سال یا در بیمارانی که بزرگی خوش خیم پروستات دارند تشخیص داد.


⛔ غربالگری برای سرطان پروستات شامل آزمایش PSA که با نمونه گیری از خون اندازه گیری می شود، معاینه پروستات از طریق مقعد و راست روده می باشد و در صورت شک و غیر طبیعی بودن این دو مورد، نمونه برداری و بیوپسی پروستات انجام می شود.  غربالگری بصورت سالیانه توصیه می شود. در صورت تشخیص سرطان پروستاتیک بررسی دقیق می‌تواند تعیین کند که آیا سرطان همچنان در خود پروستات محدود است یا به دیگر نواحی خارح از پروستات پخش شده است. وقتی مشخص شد که سرطان پروستات در چه مرحله‌ای است، استراتژی درمانی توسط اوروژیست با بیمار در میان گذاشته می‌شود.

اندازه خطرناک پروستات

درمان سرطان پروستات

درمان سرطان پروستات براساس عوامل متعددی تعیین می­ شود شامل: سن بیمار، مرحله بیماری و اینکه سرطان محدود به پروستات است یا از پروستات خارج شده است و یا بیماری­های همراه و سلامت عمومی بیمار. بهترین درمان برای فرد سالم زیر 70 سال که سرطان محدود به پروستات داشته باشد جراحی پروستات یا همان رادیکال پروستاتکتومی است. درمان های دیگر شامل پرتو درمانی، هورمون درمانی و در نهایت شیمی درمانی است.

سرطان پروستات

سنگ پروستات چیست؟

سنگ پروستات سنگ‌های کوچک خاکستری-قهوه‌ای هستند که در پروستات تشکیل می‌شوند. هر سنگی تقریباً اندازه‌ی یک دانه‌ی خشخاش است. فرد ممکن است یک یا صدها سنگ پروستات داشته باشد!

سنگ پروستات

اکثر اوقات، خود سنگ‌های پروستات هیچ نشانه‌ای ایجاد نمی‌کنند، و معمولاً طی بررسی‌های روتین پزشکی هم کشف نمی‌شوند.

با این حال ممکن است عفونت کنند و این عفونت هم به نوبه‌ی خود، منجر به عفونت دستگاه ادراری و پروستاتیت (التهاب غده‌ی پروستات) شود.

برخی مردانی که سنگ پروستات دارند دچار درد در بخش پایینی کمر، آلت تناسلی یا نشیمن گاه (پرینه یا همان ناحیه‌ی بین مقعد و بیضه) می‌شوند. همچنین ادرار آن‌ها با درد همراه بوده و به سختی می آید.

سنگ پروستات در مردان میان‌سال یا مسن‌تر و به خصوص مردانی با پروستات بزرگ، سرطان پروستات، و پروستاتیت مزمن/سندروم درد مزمن لگن دارند،شایع‌تر است.


📜👨‍⚕️ شاید دوست داشته باشید بخوانید: درمان بزرگی پروستات بدون نیاز به جراحی  ✂✂✂✂


دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

این مطلب را در شبکه‌های اجتماعی به‌اشتراک بگذارید:

آیا این مطلب مفید بود؟ به اشتراک بگذارید

پربازدیدترین مقالات

عنوان فرعی در این قسمت نوشته شود

بیماری‌های بیضه

تناسلی مردان

بیماری‌های جنسی

بیماری‌ کلیه و مثانه

پروستات