نمایش منوی کناری

همه چیز درباره سنگ های ادراری (۱)

سنگ های ادراری بر اساس اندازه، علت، ترکیبات و محل قرار گیری دسته بندی می شوند. بیماران با سنگ های ادراری معمولا با درد پهلو، تهوع، و گاهی اوقات تب مراجعه می کنند، اما ممکن است این بیماری بی علامت نیز باشد.

طبقه بندی سنگ های ادراری

سنگ های ادراری بر اساس اندازه سنگ، محل، ویژگی سنگ در عکس های رادیوگرافی، علت تشکیل سنگ، ترکیبات تشکیل دهنده سنگ و خطر عود سنگ طبقه بندی می شوند.

۱) اندازه سنگ

اندازه سنگ معمولا بر اساس یک یا دو بعد سنگ بیان می شود، و به صورت تا ۵ میلی متر، ۵ تا ۱۰، ۱۰ تا ۲۰، و بزرگ تر از ۲۰ میلی متر در بزرگترین قطر سنگ طبقه بندی می شوند.

۲) محل سنگ

سنگ ها را براساس محل آناتومیکی آن می توان تقسیم کرد: به صورت بخش (کالیس) فوقانی، میانی، یا تحتانی کلیه; لگنچه کلیه; بخش فوقانی، میانی یا تحتانی حالب; و مثانه.

۳) ویژگی سنگ در عکس رادیولوژی

سنگ ها را می توان بر اساس ویژگی که در عکس ساده رادیولوژی (KUB) دارند طبقه بندی کرد. سنگ هایی که در KUB به خوبی دیده می شوند، سنگ هایی که به سختی در KUB دیده می شوند و سنگ هایی که در KUB دیده نمی شوند.

۴) علت تشکیل سنگ

سنگ ها را می توان بر اساس علت تشکیل دهنده سنگ طبقه بندی کرد: عفونت ها، علل غیر عفونی ( سنگ های عفونی و سنگ های غیر عفونی); نقص های ژنتیکی; یا سنگ های ادراری ناشی از مصرف داروها.

سنگ های ادراری غیر عفونی:

  • سنگ های اگزالات کلسیم
  • سنگ های فسفات کلسیم (شامل بروشیت و کربنات اپاتیت)
  • سنگ های اسید اوریکی

سنگ های ادراری عفونی:

  • سنگ های فسفات آمونیوم منیزیوم
  • آپاتیت کربنات
  • اورات آمونیوم

سنگ های ادراری با علل ژنتیکی:

  • سنگ های سیستین
  • سنگ های گزانتین
  • ۲،۸ دی هیدروکسی آدنین

سنگ مثانه

۵) ترکیبات تشکیل دهنده سنگ

جنبه های متابولیک در تشکیل سنگ مهم هستند، لذا ارزیابی متابولیک برای رد هرگونه اختلالی مهم است. آزمایشات مربوط به تشخیص اختلالات متابولیکی پایه تشخیص و تصمیم گیری برای درمان مناسب بعدی است. سنگ ها اغلب از ترکیبی از مواد مختلف تشکیل می شوند، و لی مهم ترین ماده آن است که بزرگ ترین بخش سنگ را تشکیل می دهند.

۶) افرادی که در معرض سنگ سازی هستند

افرادی که یک بار به سنگ کلیه مبتلا شده اند حدود ۵۰ درصد احتمال دارد تا در طول عمر دچار عود سنگ شوند. در ۱۰ درصد افراد احتمال عود سنگ بالاست. احتمال کم یا زیاد بودن عود سنگ براساس نوع سنگ و شدت بیماری تعیین می گردد.

فاکتورهای عمومی:

  • بروز زود هنگام سنگ (بویژه بچه ها و نوجوانان)
  • سابقه خانوادگی تشکیل سنگ
  • سنگ های حاوی بروشیت (فسفات هیدروژن کلسیم)
  • سنگ های حاوی اسید اوریک و اورات
  • سنگ های عفونی
  • افراد تک کلیه (تک کلیه بودن به خودی خود خطر تشکیل سنگ را افزایش نمی دهد، اما پیشگیری از سنگ در این افراد اهمیت بیشتری دارد

بیماری هایی که با تشکیل سنگ همراه است:

  • پرکاری غده پاراتیروئید (هایپرپارا تیروئیدیسم)
  • رسوب منتشر کلسیم در بافت کلیوی (نفروکلسینوزیس)
  • بیماری های دستگاه گوارش ( مثل بایپس ژژونو- ایلئال)، برداشتن بخشی از روده، بیماری کرون، سوء جذب
  • سارکوئیدوزیس

سنگ های با منشاء ژنتیکی:

  • سیستینوری (دفع سیستین در ادرار)
  • هیپراگزالوری اولیه (افزایش دفع بیش از حد طبیعی اگزالت تسط ادرار)
  • اسیدوز توبولار کلیوی (نوع ۱)
  • ۲،۸ دی هیدروکسی آدنین
  • گزانتونوری (دفع گزانتین توسط ادرار)
  • سندروم لش – نیهان
  • سیستیک فیبروزیس

اختلالات آناتومیکی که با سنگ سازی همراه می شوند:

  • کلیه اسفنجی مدولاری ( اتساع لوله های کلیوی)
  • انسداد محل اتصال حالب به لگنچه
  • دیورتیکول کالیس، کیست کالیس
  • تنگی حالب
  • برگشت ادرار از مثانه به کلیه
  • کلیه های نعل اسبی
  • یورتروسل ( گشادی محل اتصال حالب به مثانه)

سنگ ادراری

تشخیص سنگ های ادراری

تصویربرداری تشخیصی

بیماران با سنگ های ادراری معمولا با درد پهلو، تهوع، و گاهی اوقات تب مراجعه می کنند، اما همچنین ممکن است بدون علامت باشند.ارزیابی دقیق شامل گرفتن شرح حال دقیق و معاینه می باشد. تشخیص بالینی باید با تصویربرداری مناسب تائید شود.

سونوگرافی اولین اقدام تشخیصی است که توصیه می شود. این روش بی خطر ( فقدان خطر اشعه)، کم هزینه و قابل تکرار است. سونو گرافی می تواند سنگ های کالیس (حجره های کلیه)، لگنچه کلیه و همچنین محل اتصال حالب به لگنچه و محل اتصال حالب به مثانه را نشان داده و اتساع مجاری ادراری ناشی از انسداد بوجود آمده توسط سنگ را مشخص می کند. حساسیت و در واقع توانایی سونوگرافی برای تشخیص سنگ بر اساس اندازه و محل سنگ متفاوت بوده و در کل حدود ۷۸ درصد است.

عکس ساده شکم (KUB) حساسیت و توانایی ۴۴ تا ۷۷ درصد در تشخیص سنگ ادراری دارد.

سی تی اسکن بدون ماده رنگی (بدون کنتراست) روش تصویربرداری استاندارد برای تشخیص درد حاد پهلو می باشد و مدت هاست که جایگزین عکس رنگی سیستم ادراری (IVP) شده است.

در ادامه با مقاله ای در رابطه با درمان سنگ های ادراری همراه باشید.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

این مطلب را در شبکه‌های اجتماعی به‌اشتراک بگذارید:
برای کمک به بهتر شدن مطلب فوق به آن امتیاز دهید
همه چیز درباره سنگ های ادراری (۱)
4.6 (91.43%) 7 رای

سوال پزشکی دارید ؟!؟

همین الآن از طریق صفحه پرسش از دکتر سوال خود را بپرسید و پاسخ خودتون را دریافت کنید !

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر الهام سه شنبه ۳۱ اردیبهشت ۹۸( 5 روز پیش) مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشد .همسرم حدود یکسال پیش جراحی آنتی ریفلاکس کردن برگشت ادرار داشتن .حدود ده روز کلیه راستشون با دوطرف لگنشون در حد وحشتناکی درد میکنه استفراغ وحالت تهوع دارن چندبارم تو بیمارستان بستری شدن 5تا مورفین تو ی روز با چندتا مسکن آرومشون نکرده اوره وکراتینینشون ی کم بالا رفته وتو سی تی اسکن کانون کلسیفیکاسیون پارانشیم در پل تحتانی کلیه راست دیده شده سایز کلیه راستش87م.م بوده 32سال دارن الان نمیدونیم علت دردکلیشون چیه وچطور میشه ساکتش کرد پیش چندتا متخصصم رفتن.مثانشونم عصبیه ممنون میشم راهنمایی کنین سرگیجه هم دارن ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۳۱ اردیبهشت ۹۸( 5 روز پیش)

      سلام

      به نظرم بهتره اسکن هسته ای کلیه DTPA انجام دهند و نیز کشت ادرار

  • تصویر کاربر فریده سه شنبه ۳۱ اردیبهشت ۹۸( 4 روز پیش) مشاهده پرسش
    سلام
    من تقریبا 3 روز هست که از درد شدیدی توی قسمت چپ پهلو و زیر شکمم احساس میکنم به طوری که راه رفتن برام سخته و باید کمی کمرم و خم کنم تا بتونم راحت راه برم درد از سمت چپ پهلوم شروع میشه و میره زیر شکمم و متورمه تا زمانی ک میرم دستشویی این تورم از بین میره و دوباره شروع میشه
    دکتر بهم گفت که عفونته و دوتا قرص به اسم های سیپروفلوکساسین و فنازومکس بهم داد و گفت طی 48 ساعت خوب میشی اما نشدم و ادرارم خیلی زیاد شده و رنگش نارنجی تیره اس چیکار کنم آقای دکتر؟
    مشکوکم به سنگ کلیه؟؟؟؟ ادرارم هم با فشار و درد خارج میشه و هر دفعه که از دستشویی میام درد بیشتری رو تحمل میکنم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۳۱ اردیبهشت ۹۸( 4 روز پیش)

      سلام

      رنگ ادرار بخاطر فنازومکس هست

      سونوگرافی از سیستم ادراری بدهید

  • تصویر کاربر افشین شنبه ۲۸ اردیبهشت ۹۸( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و احترام
    .در سونوگرافی فولنس کلیه راست گزارش شده ( با کیست ساده و کوچک در هر دو کلیه) بدون هیچ سنگ در کلیه، مثانه و مجاری ادراری. چند روزی هست که از قرص تامسولوسین خودم استفاده میکنم (برای سنگ احتمالی در حالب). پر ادرای ام کم شده ولی درد های کلیه گاهی اوقات بصورت خفیف احساس میشه. ممنون میشم که بنده را راهنمایی کنید. در ضمن چطور میتونم کیست ها را درمان کنم. با سپاس فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۸ اردیبهشت ۹۸( 1 هفته پیش)

      سلام

      بعید می دانم درد مربوط به کلیه ها باشد. کیست ها نیازی به درمان ندارند. به نظرم نیاز به دارویی نیست و 3 ماه بعد سونوی مجدد بدهید

  • تصویر کاربر سمانه سه شنبه ۲۴ اردیبهشت ۹۸( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام من یه سنگ سه میلیمتری در کالیس میانی کلیه راست دارم. هرکاری میکنم نمیوفته. ممنون میشم راه حلی بهم بدین
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۴ اردیبهشت ۹۸( 1 هفته پیش)
  • تصویر کاربر آتبین جمعه ۲۰ اردیبهشت ۹۸( 2 هفته پیش) مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشی، ببخشید دکتر من الان یکساله که سونوگرافی دادم که متاسفانه یک سنگ 4 میلی در قسمت کالیس تحتانی کلیه سمت راستم مشاهده شد، میخواستم بپرسم امکانش هست تو ماه رمضان روزه بگیرم؟ یعنی مشکلی پیش نمیاد با اینکه بعد از افطار مایعات زیاد بخورم ممنون باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۰ اردیبهشت ۹۸( 2 هفته پیش)
      سلام
      نمیشه بطور قطع گفت ولی اگر اب زیاد بنوشید مشکلی برای روزه گرفتن ندارید
درحال دریافت اطلاعات

آدرس مطب

آدرس مطب : تهران ، خ میرزای شیرازی , نرسیده به خ شهید بهشتی, کوچه شهدا , پلاک 22 , طبقه 4, واحد 20
کلیه حقوق مادی و معنوی برای دکتر محمد جباری محفوظ می باشد . هر گونه کپی برداری با ذکر منبع و لینک مجاز می باشد.
طراحی سایت پزشکی با همیارسیستم
پرسش از دکتر