نمایش منوی کناری

همه چیز درباره سنگ های ادراری (۱)

سنگ های ادراری بر اساس اندازه، علت، ترکیبات و محل قرار گیری دسته بندی می شوند. بیماران با سنگ های ادراری معمولا با درد پهلو، تهوع، و گاهی اوقات تب مراجعه می کنند، اما ممکن است این بیماری بی علامت نیز باشد.

طبقه بندی سنگ های ادراری

سنگ های ادراری بر اساس اندازه سنگ، محل، ویژگی سنگ در عکس های رادیوگرافی، علت تشکیل سنگ، ترکیبات تشکیل دهنده سنگ و خطر عود سنگ طبقه بندی می شوند.

۱) اندازه سنگ

اندازه سنگ معمولا بر اساس یک یا دو بعد سنگ بیان می شود، و به صورت تا ۵ میلی متر، ۵ تا ۱۰، ۱۰ تا ۲۰، و بزرگ تر از ۲۰ میلی متر در بزرگترین قطر سنگ طبقه بندی می شوند.

۲) محل سنگ

سنگ ها را براساس محل آناتومیکی آن می توان تقسیم کرد: به صورت بخش (کالیس) فوقانی، میانی، یا تحتانی کلیه; لگنچه کلیه; بخش فوقانی، میانی یا تحتانی حالب; و مثانه.

۳) ویژگی سنگ در عکس رادیولوژی

سنگ ها را می توان بر اساس ویژگی که در عکس ساده رادیولوژی (KUB) دارند طبقه بندی کرد. سنگ هایی که در KUB به خوبی دیده می شوند، سنگ هایی که به سختی در KUB دیده می شوند و سنگ هایی که در KUB دیده نمی شوند.

۴) علت تشکیل سنگ

سنگ ها را می توان بر اساس علت تشکیل دهنده سنگ طبقه بندی کرد: عفونت ها، علل غیر عفونی ( سنگ های عفونی و سنگ های غیر عفونی); نقص های ژنتیکی; یا سنگ های ادراری ناشی از مصرف داروها.

سنگ های ادراری غیر عفونی:

  • سنگ های اگزالات کلسیم
  • سنگ های فسفات کلسیم (شامل بروشیت و کربنات اپاتیت)
  • سنگ های اسید اوریکی

سنگ های ادراری عفونی:

  • سنگ های فسفات آمونیوم منیزیوم
  • آپاتیت کربنات
  • اورات آمونیوم

سنگ های ادراری با علل ژنتیکی:

  • سنگ های سیستین
  • سنگ های گزانتین
  • ۲،۸ دی هیدروکسی آدنین
بخوانید  همه چیز درباره سنگ مثانه

سنگ مثانه

۵) ترکیبات تشکیل دهنده سنگ

جنبه های متابولیک در تشکیل سنگ مهم هستند، لذا ارزیابی متابولیک برای رد هرگونه اختلالی مهم است. آزمایشات مربوط به تشخیص اختلالات متابولیکی پایه تشخیص و تصمیم گیری برای درمان مناسب بعدی است. سنگ ها اغلب از ترکیبی از مواد مختلف تشکیل می شوند، و لی مهم ترین ماده آن است که بزرگ ترین بخش سنگ را تشکیل می دهند.

۶) افرادی که در معرض سنگ سازی هستند

افرادی که یک بار به سنگ کلیه مبتلا شده اند حدود ۵۰ درصد احتمال دارد تا در طول عمر دچار عود سنگ شوند. در ۱۰ درصد افراد احتمال عود سنگ بالاست. احتمال کم یا زیاد بودن عود سنگ براساس نوع سنگ و شدت بیماری تعیین می گردد.

فاکتورهای عمومی:

  • بروز زود هنگام سنگ (بویژه بچه ها و نوجوانان)
  • سابقه خانوادگی تشکیل سنگ
  • سنگ های حاوی بروشیت (فسفات هیدروژن کلسیم)
  • سنگ های حاوی اسید اوریک و اورات
  • سنگ های عفونی
  • افراد تک کلیه (تک کلیه بودن به خودی خود خطر تشکیل سنگ را افزایش نمی دهد، اما پیشگیری از سنگ در این افراد اهمیت بیشتری دارد

بیماری هایی که با تشکیل سنگ همراه است:

  • پرکاری غده پاراتیروئید (هایپرپارا تیروئیدیسم)
  • رسوب منتشر کلسیم در بافت کلیوی (نفروکلسینوزیس)
  • بیماری های دستگاه گوارش ( مثل بایپس ژژونو- ایلئال)، برداشتن بخشی از روده، بیماری کرون، سوء جذب
  • سارکوئیدوزیس

سنگ های با منشاء ژنتیکی:

  • سیستینوری (دفع سیستین در ادرار)
  • هیپراگزالوری اولیه (افزایش دفع بیش از حد طبیعی اگزالت تسط ادرار)
  • اسیدوز توبولار کلیوی (نوع ۱)
  • ۲،۸ دی هیدروکسی آدنین
  • گزانتونوری (دفع گزانتین توسط ادرار)
  • سندروم لش – نیهان
  • سیستیک فیبروزیس

اختلالات آناتومیکی که با سنگ سازی همراه می شوند:

  • کلیه اسفنجی مدولاری ( اتساع لوله های کلیوی)
  • انسداد محل اتصال حالب به لگنچه
  • دیورتیکول کالیس، کیست کالیس
  • تنگی حالب
  • برگشت ادرار از مثانه به کلیه
  • کلیه های نعل اسبی
  • یورتروسل ( گشادی محل اتصال حالب به مثانه)

سنگ ادراری

تشخیص سنگ های ادراری

تصویربرداری تشخیصی

بیماران با سنگ های ادراری معمولا با درد پهلو، تهوع، و گاهی اوقات تب مراجعه می کنند، اما همچنین ممکن است بدون علامت باشند.ارزیابی دقیق شامل گرفتن شرح حال دقیق و معاینه می باشد. تشخیص بالینی باید با تصویربرداری مناسب تائید شود.

بخوانید  توصیه های پیشگیری از ابتلا به سنگ کلیه

سونوگرافی اولین اقدام تشخیصی است که توصیه می شود. این روش بی خطر ( فقدان خطر اشعه)، کم هزینه و قابل تکرار است. سونو گرافی می تواند سنگ های کالیس (حجره های کلیه)، لگنچه کلیه و همچنین محل اتصال حالب به لگنچه و محل اتصال حالب به مثانه را نشان داده و اتساع مجاری ادراری ناشی از انسداد بوجود آمده توسط سنگ را مشخص می کند. حساسیت و در واقع توانایی سونوگرافی برای تشخیص سنگ بر اساس اندازه و محل سنگ متفاوت بوده و در کل حدود ۷۸ درصد است.

عکس ساده شکم (KUB) حساسیت و توانایی ۴۴ تا ۷۷ درصد در تشخیص سنگ ادراری دارد.

سی تی اسکن بدون ماده رنگی (بدون کنتراست) روش تصویربرداری استاندارد برای تشخیص درد حاد پهلو می باشد و مدت هاست که جایگزین عکس رنگی سیستم ادراری (IVP) شده است.

در ادامه با مقاله ای در رابطه با درمان سنگ های ادراری همراه باشید.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

این مطلب را در شبکه‌های اجتماعی به‌اشتراک بگذارید:
برای کمک به بهتر شدن مطلب فوق به آن امتیاز دهید
همه چیز درباره سنگ های ادراری (۱)
4.5 (90%) 6 رای

سوال پزشکی دارید ؟!؟

همین الآن از طریق صفحه پرسش از دکتر سوال خود را بپرسید و پاسخ خودتون را دریافت کنید !

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر ابوالفضل جمعه ۲۱ دی ۹۷( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام. میخواستم بدونم میزان برش و مدت بهبودی پس از نفرکتومی راديکال کلیه به روش لاپاراسکوپی چقدره؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۱ دی ۹۷( 1 هفته پیش)
  • تصویر کاربر حسن چهارشنبه ۱۹ دی ۹۷( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید ببخشید یکماه پیش پهلوی راستم درد میکرد به دکتر که مراجعه کردم برام سنو گرافی نوشت جواب سنو گرافی را برایتان مینویسم
    کلیه راست باطول 112 و کلیه چپ باطول 111میلیمتر دارای ضخامت و اکوژنیسیته نرمال پارانشیم میباشد.
    اتساع در کالیس ها-لگنچه- حالب راست مشهود است.
    تصویر اکوژن باسایه اکوستیکی به طول 4.5میلیمتردر پل میانی کلیه چپ وبه طول 5 میلیمتر در انتهای دیستال حالب راست مشهود است.پروستات طبیعی و حجم پروستات 12سی سی میباشد .
    نظریه:هیدرونیز کلیه راست-سنگ کلیه چپ-سنگ انتهای تحتانی حالب راست
    میخواستم از آقای دکتر سوال کنم تکلیف چیست من چیکار باید انجام دهم تا راحت شوم. متشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۹ دی ۹۷( 1 هفته پیش)
  • تصویر کاربر علیرضا دوشنبه ۱۰ دی ۹۷( 3 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر... من یکماه پیش یکسری علایم ادراری مثل کاهش حجم ادرار داشتم ودکتر تشخیص الاهاب پروستات دادن وده تا تاوانکس به من دادن قبل از مصرف داروها کراتینین من 1 بود ولی یکفته بعداز اتمام داروها وانجام ازمایش جدید کراتینین من1.3 شد سوالم اینه ایا من نارسایی کلیه پیداکردم وبنظر شما علت افزایش کراتینین چی هست وایا نیاز به استفاده از دارو برای کاهش کراتینین دارم یاخیر؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۰ دی ۹۷( 3 هفته پیش)

      سلام

      به نظر من آزمایش را یک ماه بعد دوباره تکرار کنید

  • تصویر کاربر فاطمه شنبه ۱ دی ۹۷( 4 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام در مورد آزمایش سونوگرافی ، تصویر فوکوس میکرولیت به دیامتر14م.م در پارانشیم میانی کلیه چپ مشهود است نشانه چیست ممنون سلامت باشید همیشه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱ دی ۹۷( 4 هفته پیش)

      سلام

      نشانه ی سنگریزه و نیاز به مصرف مایعات و آب 12 لیوان در روز می باشد

  • تصویر کاربر Tahere چهارشنبه ۲۸ آذر ۹۷( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر،
    سنگ به قطر ۴ میلیمتر در پل میانی کلیه چپم دیده شده،تین یعنی کجا؟یعنی هنوز درد باید بکشم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۸ آذر ۹۷( 1 ماه پیش)

      سلام

      سنگ 4  میلی در بخش میانی کلیه درد ایجاد نمی کند

درحال دریافت اطلاعات

آدرس مطب

آدرس مطب : تهران ، خ میرزای شیرازی , نرسیده به خ شهید بهشتی, کوچه شهدا , پلاک 22 , طبقه 4, واحد 20
کلیه حقوق مادی و معنوی برای دکتر محمد جباری محفوظ می باشد . هر گونه کپی برداری با ذکر منبع و لینک مجاز می باشد.
طراحی سایت پزشکی با همیارسیستم
پرسش از دکتر