نمایش منوی کناری

همه چیز درباره سنگ های ادراری (۱)

سنگ های ادراری بر اساس اندازه، علت، ترکیبات و محل قرار گیری دسته بندی می شوند. بیماران با سنگ های ادراری معمولا با درد پهلو، تهوع، و گاهی اوقات تب مراجعه می کنند، اما ممکن است این بیماری بی علامت نیز باشد.

طبقه بندی سنگ های ادراری

سنگ های ادراری بر اساس اندازه سنگ، محل، ویژگی سنگ در عکس های رادیوگرافی، علت تشکیل سنگ، ترکیبات تشکیل دهنده سنگ و خطر عود سنگ طبقه بندی می شوند.

۱) اندازه سنگ

اندازه سنگ معمولا بر اساس یک یا دو بعد سنگ بیان می شود، و به صورت تا ۵ میلی متر، ۵ تا ۱۰، ۱۰ تا ۲۰، و بزرگ تر از ۲۰ میلی متر در بزرگترین قطر سنگ طبقه بندی می شوند.

۲) محل سنگ

سنگ ها را براساس محل آناتومیکی آن می توان تقسیم کرد: به صورت بخش (کالیس) فوقانی، میانی، یا تحتانی کلیه; لگنچه کلیه; بخش فوقانی، میانی یا تحتانی حالب; و مثانه.

۳) ویژگی سنگ در عکس رادیولوژی

سنگ ها را می توان بر اساس ویژگی که در عکس ساده رادیولوژی (KUB) دارند طبقه بندی کرد. سنگ هایی که در KUB به خوبی دیده می شوند، سنگ هایی که به سختی در KUB دیده می شوند و سنگ هایی که در KUB دیده نمی شوند.

۴) علت تشکیل سنگ

سنگ ها را می توان بر اساس علت تشکیل دهنده سنگ طبقه بندی کرد: عفونت ها، علل غیر عفونی ( سنگ های عفونی و سنگ های غیر عفونی); نقص های ژنتیکی; یا سنگ های ادراری ناشی از مصرف داروها.

سنگ های ادراری غیر عفونی:

  • سنگ های اگزالات کلسیم
  • سنگ های فسفات کلسیم (شامل بروشیت و کربنات اپاتیت)
  • سنگ های اسید اوریکی

سنگ های ادراری عفونی:

  • سنگ های فسفات آمونیوم منیزیوم
  • آپاتیت کربنات
  • اورات آمونیوم

سنگ های ادراری با علل ژنتیکی:

  • سنگ های سیستین
  • سنگ های گزانتین
  • ۲،۸ دی هیدروکسی آدنین
بخوانید  همه چیز درباره سنگ مثانه

سنگ مثانه

۵) ترکیبات تشکیل دهنده سنگ

جنبه های متابولیک در تشکیل سنگ مهم هستند، لذا ارزیابی متابولیک برای رد هرگونه اختلالی مهم است. آزمایشات مربوط به تشخیص اختلالات متابولیکی پایه تشخیص و تصمیم گیری برای درمان مناسب بعدی است. سنگ ها اغلب از ترکیبی از مواد مختلف تشکیل می شوند، و لی مهم ترین ماده آن است که بزرگ ترین بخش سنگ را تشکیل می دهند.

۶) افرادی که در معرض سنگ سازی هستند

افرادی که یک بار به سنگ کلیه مبتلا شده اند حدود ۵۰ درصد احتمال دارد تا در طول عمر دچار عود سنگ شوند. در ۱۰ درصد افراد احتمال عود سنگ بالاست. احتمال کم یا زیاد بودن عود سنگ براساس نوع سنگ و شدت بیماری تعیین می گردد.

فاکتورهای عمومی:

  • بروز زود هنگام سنگ (بویژه بچه ها و نوجوانان)
  • سابقه خانوادگی تشکیل سنگ
  • سنگ های حاوی بروشیت (فسفات هیدروژن کلسیم)
  • سنگ های حاوی اسید اوریک و اورات
  • سنگ های عفونی
  • افراد تک کلیه (تک کلیه بودن به خودی خود خطر تشکیل سنگ را افزایش نمی دهد، اما پیشگیری از سنگ در این افراد اهمیت بیشتری دارد

بیماری هایی که با تشکیل سنگ همراه است:

  • پرکاری غده پاراتیروئید (هایپرپارا تیروئیدیسم)
  • رسوب منتشر کلسیم در بافت کلیوی (نفروکلسینوزیس)
  • بیماری های دستگاه گوارش ( مثل بایپس ژژونو- ایلئال)، برداشتن بخشی از روده، بیماری کرون، سوء جذب
  • سارکوئیدوزیس

سنگ های با منشاء ژنتیکی:

  • سیستینوری (دفع سیستین در ادرار)
  • هیپراگزالوری اولیه (افزایش دفع بیش از حد طبیعی اگزالت تسط ادرار)
  • اسیدوز توبولار کلیوی (نوع ۱)
  • ۲،۸ دی هیدروکسی آدنین
  • گزانتونوری (دفع گزانتین توسط ادرار)
  • سندروم لش – نیهان
  • سیستیک فیبروزیس

اختلالات آناتومیکی که با سنگ سازی همراه می شوند:

  • کلیه اسفنجی مدولاری ( اتساع لوله های کلیوی)
  • انسداد محل اتصال حالب به لگنچه
  • دیورتیکول کالیس، کیست کالیس
  • تنگی حالب
  • برگشت ادرار از مثانه به کلیه
  • کلیه های نعل اسبی
  • یورتروسل ( گشادی محل اتصال حالب به مثانه)

سنگ ادراری

تشخیص سنگ های ادراری

تصویربرداری تشخیصی

بیماران با سنگ های ادراری معمولا با درد پهلو، تهوع، و گاهی اوقات تب مراجعه می کنند، اما همچنین ممکن است بدون علامت باشند.ارزیابی دقیق شامل گرفتن شرح حال دقیق و معاینه می باشد. تشخیص بالینی باید با تصویربرداری مناسب تائید شود.

بخوانید  تشخیص و درمان سرطان مثانه

سونوگرافی اولین اقدام تشخیصی است که توصیه می شود. این روش بی خطر ( فقدان خطر اشعه)، کم هزینه و قابل تکرار است. سونو گرافی می تواند سنگ های کالیس (حجره های کلیه)، لگنچه کلیه و همچنین محل اتصال حالب به لگنچه و محل اتصال حالب به مثانه را نشان داده و اتساع مجاری ادراری ناشی از انسداد بوجود آمده توسط سنگ را مشخص می کند. حساسیت و در واقع توانایی سونوگرافی برای تشخیص سنگ بر اساس اندازه و محل سنگ متفاوت بوده و در کل حدود ۷۸ درصد است.

عکس ساده شکم (KUB) حساسیت و توانایی ۴۴ تا ۷۷ درصد در تشخیص سنگ ادراری دارد.

سی تی اسکن بدون ماده رنگی (بدون کنتراست) روش تصویربرداری استاندارد برای تشخیص درد حاد پهلو می باشد و مدت هاست که جایگزین عکس رنگی سیستم ادراری (IVP) شده است.

در ادامه با مقاله ای در رابطه با درمان سنگ های ادراری همراه باشید.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

این مطلب را در شبکه‌های اجتماعی به‌اشتراک بگذارید:
برای کمک به بهتر شدن مطلب فوق به آن امتیاز دهید
همه چیز درباره سنگ های ادراری (۱)
4.5 (90%) 6 رای

سوال پزشکی دارید ؟!؟

همین الآن از طریق صفحه پرسش از دکتر سوال خود را بپرسید و پاسخ خودتون را دریافت کنید !

سیستم پرسش و پاسخ

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.
امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر شیوا سه شنبه ۲۲ آبان ۱۳۹۷ ۰۸:۰۰( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سنگ کالیس فوقانی دارم ۵.۷ میلیمتر ایا سنگ شکن میشه یا باید دارو بخورم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۲ آبان ۱۳۹۷ ۰۸:۰۰( 1 هفته پیش)

      سلام

      سنگ کالیس فوقانی دارم ۵.۷ میلیمتر ایا سنگ شکن میشه یا باید دارو بخورم؟........................هیچکدامآب فراوان و ورزش دویدن و سونوگرافی مجدد 6 ماه بعد

  • تصویر کاربر امنه دوشنبه ۱۴ آبان ۱۳۹۷ ۱۰:۰۴( 2 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام سنگی به قطر 9 میل روی پل فوقانی کليه همراه با کا لی اکتا زی فوکال دارم رفتم دکتر هر دکتر یه نظری داره گاهی اوقات سوزش ادرار دارم وقتی یکی ;دوبار آزمایش میدم خون توی ادرار هست نمیدونم چه کار باید بکنم لطفا راهنمايي کنید ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۴ آبان ۱۳۹۷ ۱۰:۰۴( 2 هفته پیش)

      سلام

      بالاخره باید به نظر یک پزشک اعتماد کنید و پیش بروید. منم اگر نظر بدهم باز بیشتر سر در گم می شوید.

  • تصویر کاربر مهدی دوشنبه ۷ آبان ۱۳۹۷ ۰۹:۵۵( 3 هفته پیش) مشاهده پرسش
    تخلیه نشدن با سوند و مثانه عصبی و کوچیک
    با سلام من مثانه عصبی دارم از نوع اسپاسمی و به هیچ وجه نمیتونم خوب ادرار کنم تنها امیدم سونداژ بود ک با اونم نمیشه سوند نلاتون و درست میزنم و مدت زیادی هم میمونه اما ادرار ازم خارج نمیشه مثانه ام هم ی مقدار کوچیکه بعضی دکترا گفتن ک دلیل این که مثانه با سوند تخلیه نمیشه به خاطر مثانه کوچیک بودنه
    ممنون میشم راهنمایی کنین
    اگ مثانه مو بزرگ کنم با سوند تخلیه میتونم انجام بدم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۷ آبان ۱۳۹۷ ۰۹:۵۵( 3 هفته پیش)

      سلام

      بله اگر مثانه را بزرگ کنید با سوند براحتی تخلیه می شود.

  • تصویر کاربر محمد چهارشنبه ۲ آبان ۱۳۹۷ ۰۹:۰۲( 4 هفته پیش) مشاهده پرسش
    باسلام بیبخشید کلیه سمت راست ام سنگ آورده بود رفتم سنگ شکن انجام دادم حالا به اندازه سه میل درکالیس های میانی طبق نظر سونوگرافی گیر کرده چکار کنم دفع بیشه لطفا جواب بدهید ازدرد میمیرم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲ آبان ۱۳۹۷ ۰۹:۰۲( 4 هفته پیش)

      سلام

      سنگ ۳ میلی در کالیس میانی درد ایجاد نمی کند ولی با اینحار دویدن، طناب زدن و مصرف آب فراوان به دفع سنگ کمک می کند.

  • تصویر کاربر حسام یکشنبه ۲۲ مهر ۱۳۹۷ ۱۰:۴۵( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    ببخشید من وقتی که ادرارم غلظت نداشته باشه وخودمونگهدارم مثانم شاید عصبی میشه وتکرر ادرار پیدا میکنم وازبچگی تا حالا که 18سالمه تکرر ادرار وکمی بی اختیاری ادرار دارم مثانمم کمی کوچیکه تا چند وقت پیش 100سیسی شده بود که با مصرف قرص سولیفناسین ونلا فاکسین وایمی پرامین تا 300سیسی رسیده حالا مشکلم اینکه بعضی وقتا تکرر ادرار وبی اختیاری ادرار دارم نمیدونم چیکارکنم خسته شدم ازدست این تکرر ادرار لطفا یک دارویی چیزی پیشنهاد کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۲ مهر ۱۳۹۷ ۱۰:۴۵( 1 ماه پیش)
      سلام
      دارویی بهتر از مواردی که خودتان کفتید نیست
      ورزش عضلات کف لگن هم میتونه به شما کمک کنه
درحال دریافت اطلاعات

آدرس مطب

آدرس مطب : تهران ، خ میرزای شیرازی , نرسیده به خ شهید بهشتی, کوچه شهدا , پلاک 22 , طبقه 4, واحد 20
کلیه حقوق مادی و معنوی برای دکتر محمد جباری محفوظ می باشد . هر گونه کپی برداری با ذکر منبع و لینک مجاز می باشد.
طراحی سایت پزشکی با همیارسیستم
پرسش از دکتر