نمایش منوی کناری

همه چیز درباره سنگ های ادراری (۱)

سنگ های ادراری بر اساس اندازه، علت، ترکیبات و محل قرار گیری دسته بندی می شوند. بیماران با سنگ های ادراری معمولا با درد پهلو، تهوع، و گاهی اوقات تب مراجعه می کنند، اما ممکن است این بیماری بی علامت نیز باشد.

طبقه بندی سنگ های ادراری

سنگ های ادراری بر اساس اندازه سنگ، محل، ویژگی سنگ در عکس های رادیوگرافی، علت تشکیل سنگ، ترکیبات تشکیل دهنده سنگ و خطر عود سنگ طبقه بندی می شوند.

۱) اندازه سنگ

اندازه سنگ معمولا بر اساس یک یا دو بعد سنگ بیان می شود، و به صورت تا ۵ میلی متر، ۵ تا ۱۰، ۱۰ تا ۲۰، و بزرگ تر از ۲۰ میلی متر در بزرگترین قطر سنگ طبقه بندی می شوند.

۲) محل سنگ

سنگ ها را براساس محل آناتومیکی آن می توان تقسیم کرد: به صورت بخش (کالیس) فوقانی، میانی، یا تحتانی کلیه; لگنچه کلیه; بخش فوقانی، میانی یا تحتانی حالب; و مثانه.

۳) ویژگی سنگ در عکس رادیولوژی

سنگ ها را می توان بر اساس ویژگی که در عکس ساده رادیولوژی (KUB) دارند طبقه بندی کرد. سنگ هایی که در KUB به خوبی دیده می شوند، سنگ هایی که به سختی در KUB دیده می شوند و سنگ هایی که در KUB دیده نمی شوند.

۴) علت تشکیل سنگ

سنگ ها را می توان بر اساس علت تشکیل دهنده سنگ طبقه بندی کرد: عفونت ها، علل غیر عفونی ( سنگ های عفونی و سنگ های غیر عفونی); نقص های ژنتیکی; یا سنگ های ادراری ناشی از مصرف داروها.

سنگ های ادراری غیر عفونی:

  • سنگ های اگزالات کلسیم
  • سنگ های فسفات کلسیم (شامل بروشیت و کربنات اپاتیت)
  • سنگ های اسید اوریکی

سنگ های ادراری عفونی:

  • سنگ های فسفات آمونیوم منیزیوم
  • آپاتیت کربنات
  • اورات آمونیوم

سنگ های ادراری با علل ژنتیکی:

  • سنگ های سیستین
  • سنگ های گزانتین
  • ۲،۸ دی هیدروکسی آدنین

سنگ مثانه

۵) ترکیبات تشکیل دهنده سنگ

جنبه های متابولیک در تشکیل سنگ مهم هستند، لذا ارزیابی متابولیک برای رد هرگونه اختلالی مهم است. آزمایشات مربوط به تشخیص اختلالات متابولیکی پایه تشخیص و تصمیم گیری برای درمان مناسب بعدی است. سنگ ها اغلب از ترکیبی از مواد مختلف تشکیل می شوند، و لی مهم ترین ماده آن است که بزرگ ترین بخش سنگ را تشکیل می دهند.

۶) افرادی که در معرض سنگ سازی هستند

افرادی که یک بار به سنگ کلیه مبتلا شده اند حدود ۵۰ درصد احتمال دارد تا در طول عمر دچار عود سنگ شوند. در ۱۰ درصد افراد احتمال عود سنگ بالاست. احتمال کم یا زیاد بودن عود سنگ براساس نوع سنگ و شدت بیماری تعیین می گردد.

فاکتورهای عمومی:

  • بروز زود هنگام سنگ (بویژه بچه ها و نوجوانان)
  • سابقه خانوادگی تشکیل سنگ
  • سنگ های حاوی بروشیت (فسفات هیدروژن کلسیم)
  • سنگ های حاوی اسید اوریک و اورات
  • سنگ های عفونی
  • افراد تک کلیه (تک کلیه بودن به خودی خود خطر تشکیل سنگ را افزایش نمی دهد، اما پیشگیری از سنگ در این افراد اهمیت بیشتری دارد

بیماری هایی که با تشکیل سنگ همراه است:

  • پرکاری غده پاراتیروئید (هایپرپارا تیروئیدیسم)
  • رسوب منتشر کلسیم در بافت کلیوی (نفروکلسینوزیس)
  • بیماری های دستگاه گوارش ( مثل بایپس ژژونو- ایلئال)، برداشتن بخشی از روده، بیماری کرون، سوء جذب
  • سارکوئیدوزیس

سنگ های با منشاء ژنتیکی:

  • سیستینوری (دفع سیستین در ادرار)
  • هیپراگزالوری اولیه (افزایش دفع بیش از حد طبیعی اگزالت تسط ادرار)
  • اسیدوز توبولار کلیوی (نوع ۱)
  • ۲،۸ دی هیدروکسی آدنین
  • گزانتونوری (دفع گزانتین توسط ادرار)
  • سندروم لش – نیهان
  • سیستیک فیبروزیس

اختلالات آناتومیکی که با سنگ سازی همراه می شوند:

  • کلیه اسفنجی مدولاری ( اتساع لوله های کلیوی)
  • انسداد محل اتصال حالب به لگنچه
  • دیورتیکول کالیس، کیست کالیس
  • تنگی حالب
  • برگشت ادرار از مثانه به کلیه
  • کلیه های نعل اسبی
  • یورتروسل ( گشادی محل اتصال حالب به مثانه)

سنگ ادراری

تشخیص سنگ های ادراری

تصویربرداری تشخیصی

بیماران با سنگ های ادراری معمولا با درد پهلو، تهوع، و گاهی اوقات تب مراجعه می کنند، اما همچنین ممکن است بدون علامت باشند.ارزیابی دقیق شامل گرفتن شرح حال دقیق و معاینه می باشد. تشخیص بالینی باید با تصویربرداری مناسب تائید شود.

سونوگرافی اولین اقدام تشخیصی است که توصیه می شود. این روش بی خطر ( فقدان خطر اشعه)، کم هزینه و قابل تکرار است. سونو گرافی می تواند سنگ های کالیس (حجره های کلیه)، لگنچه کلیه و همچنین محل اتصال حالب به لگنچه و محل اتصال حالب به مثانه را نشان داده و اتساع مجاری ادراری ناشی از انسداد بوجود آمده توسط سنگ را مشخص می کند. حساسیت و در واقع توانایی سونوگرافی برای تشخیص سنگ بر اساس اندازه و محل سنگ متفاوت بوده و در کل حدود ۷۸ درصد است.

عکس ساده شکم (KUB) حساسیت و توانایی ۴۴ تا ۷۷ درصد در تشخیص سنگ ادراری دارد.

سی تی اسکن بدون ماده رنگی (بدون کنتراست) روش تصویربرداری استاندارد برای تشخیص درد حاد پهلو می باشد و مدت هاست که جایگزین عکس رنگی سیستم ادراری (IVP) شده است.

در ادامه با مقاله ای در رابطه با درمان سنگ های ادراری همراه باشید.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

این مطلب را در شبکه‌های اجتماعی به‌اشتراک بگذارید:
برای کمک به بهتر شدن مطلب فوق به آن امتیاز دهید

سوال پزشکی دارید ؟!؟

همین الآن از طریق صفحه پرسش از دکتر سوال خود را بپرسید و پاسخ خودتون را دریافت کنید !

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

ثبت سوال جدید غیرفعال می‌باشد.

پیگیری سوال قبل


 برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر عرفان سه شنبه ۱۲ آذر ۹۸( 3 روز پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید آقای دکتر من هفته پیش سونوگرافی دادم جواب سونوگرافی به شرح ذیل بود تصویر سنگ در کلیه راست به اندازه ۳.۵ میلیمتر در پل میانی کالیس و تصویر سنگ به اندازه ۴ میلیمتر در پل میانی کالیس کلیه چپ. این سنگها خطرناک هستند امکان دفع آنها وجود دارد؟ کالیس یعنی چه؟ با تشکر و سپاس
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۲ آذر ۹۸( 3 روز پیش)

      با سلام و خسته نباشید آقای دکتر من هفته پیش سونوگرافی دادم جواب سونوگرافی به شرح ذیل بود تصویر سنگ در کلیه راست به اندازه ۳.۵ میلیمتر در پل میانی کالیس و تصویر سنگ به اندازه ۴ میلیمتر در پل میانی کالیس کلیه چپ. این سنگها خطرناک هستند؟.............................خیر

      امکان دفع آنها وجود دارد؟........................مشخص نیست

      کالیس یعنی چه؟......................حجره هایی که در کلیه قرار دارد

  • تصویر کاربر میلاد یکشنبه ۱۰ آذر ۹۸( 6 روز پیش) مشاهده پرسش
    تخصص شما شامل کلیه هم میشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۰ آذر ۹۸( 6 روز پیش)
      جراحی کلیه بله
      ولی داخلی کلیه خیر
  • تصویر کاربر مهناز سه شنبه ۵ آذر ۹۸( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    با عرض سلام و احترام.۳۶سالمه و سابقه سنگ دارم.رفتم سونوگفت افتاده.منم دیگه پیگیری نکردم حالا بعد دوسال پهلوم دردگرفت رفتم دکترعمومی سونو داد حالا میگه ۲تا سنگ بقطر ۲۰میل درلنگچه ویکی دیگه۴.۶درکالیس تحتانی درکلیه راست‌.در کلیه چپ میکرولیتیاز به دیامتر۲.۵درپل میانی است.میشه راهنماییم کنید از عمل میترسم وفکر میکنم سونو ۲سال پیش اشتباه کرده و همون سنگ ۴میل شده ۲۰میل .الانم ۲تا سونو مثلا خوب رفتم هرکدوم ی نتیجه ای واسم دادن حالا واستون عکس دوتا سونو رو میفرستم.با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۵ آذر ۹۸( 1 هفته پیش)

      سلام

      البته عکسی که نیامده ولی توصیه می کنم سی تی اسکن شکم و لگن بدون ماده رنگی انجام دهید که دقیق تر هست و بعد براساس ان درمان مناسب پیشنهاد گردد

  • تصویر کاربر احترام شنبه ۲۵ آبان ۹۸( 3 هفته پیش) مشاهده پرسش
    با سلام.ایا سرطان کلیه بااندازه 2 سانتیمتر از نوع کرموفوب امکان متاستاز به روده یاتخمدان را دارد؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۵ آبان ۹۸( 3 هفته پیش)

      سلام

      بی نهایت احتمالش ضعیفه ولی صفر نیست

  • تصویر کاربر م شنبه ۲۵ آبان ۹۸( 3 هفته پیش) مشاهده پرسش
    من آقایی 60 ساله هستم.سال گذشته جراحی بسته پروستات داشتم و یک ماه بعد عمل تنگی مجرا.دو ماه قبل مجدد عمل گردن مثانه داشتم.هنوز سوزش مثانه و تکرر ادرار دارم.تولتوردین هم مصرف میکنم ولی موثر نیست.تشخیص دکتر تنگی گردن مثانه است.برای سوزش مثانه و تکرر لطفا راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۵ آبان ۹۸( 3 هفته پیش)

      سلام

      اگر تنگی وجود داشته باشد با دارو برطرف نمی شود ونیاز به باز کردن تنگی است گرچه تنگی ها معمولا عود می کنند

درحال دریافت اطلاعات

آدرس مطب

آدرس مطب : تهران ، خ میرزای شیرازی , نرسیده به خ شهید بهشتی, کوچه شهدا , پلاک 22 , طبقه 4, واحد 20
کلیه حقوق مادی و معنوی برای دکتر محمد جباری محفوظ می باشد . هر گونه کپی برداری با ذکر منبع و لینک مجاز می باشد.
شرکت طراحی سایت پزشکی و سئو همیار سیستم